Anderhalve eeuw Stuivenberg
In 'Het Stuivenbergziekenhuis' vertelt prof. dr. Robrecht Van Hee het veelzijdige verhaal van dit iconisch stuk erfgoed, inclusief opsommingen van namen en anekdotes. Stuivenberg is een waardig sluitstuk van een tijdperk in de Antwerpse zorg.
Robrecht Van Hee is goed geplaatst om dat gebouw en zijn honderdduizenden bewoners en zorgverleners te vereeuwigen. Hij werkte decennialang als chirurg in Stuivenberg, ontpopte zich als gedegen medisch historicus en is, weliswaar met emeritaat, nog steeds conservator van het Lambotte Museum voor de Geschiedenis van de Gezondheidszorg dat in het ziekenhuis gevestigd is.
Vincent van Gogh
In de jaren zeventig van de negentiende eeuw lagen in het Elisabethziekenhuis in Antwerpen twee patiënten in elk bed. Dat was bittere noodzaak aangezien het enige ziekenhuis in de stad, daterend uit de 15de eeuw, met 400 bedden niet voorzien was op de toestroom van 900 zieken die massaal naar het ziekenhuis kwamen, aangetrokken door de beloften van de nieuwe geneeskunde.
Waar je voorheen naar het hospitaal kwam om te sterven, had je nu kans te genezen, dankzij de medische doorbraken in anesthesie en hygiëne. Daarom was er hoge nood aan een tweede ziekenhuis en werd tussen 1879 en 1884 het Stuivenberggasthuis gebouwd dat zijn eerste patiënt op 2 januari 1885 ontving.
Architect Baeckelmans tekende de vooruitstrevende plannen voor een toentertijd hypermodern ziekenhuis, met torenvormige paviljoenen voorzien van de modernste technologie zoals luchtverversing en verwarming, elektrische verlichting en vrij snel ook bacteriologisch onderzoek en radiologische beeldvorming. Een van de eerste patiënten was Vincent van Gogh die er onder andere voor zijn soa behandeld werd in de winter van 1885.
Wereldfaam
'Het Stuivenberg' werd een begrip, in Antwerpen en ver daarbuiten. Niet het minst dankzij geneesheren met wereldfaam zoals Albin Lambotte, Fritz Sano en Ludo van Bogaert. Het ziekenhuis speelde een toonaangevende rol op velerlei gebied, zoals botheelkunde (later orthopedie), psychiatrie en neurologie, maar ook als volkse herstelplek voor jong en oud, rijk en arm. In 1902 werd er de eerste Beroepsschool voor Ziekenverpleging in België opgericht die later zou uitgroeien tot het prestigieuze Hoger Instituut voor Verpleegkunde. In 2023 verhuist het ziekenhuis naar de nieuwe Cadix-site in Antwerpen Noord, alleen de psychiatrie blijft en wordt zelfs uitgebreid.
De meer dan 140-jarige geschiedenis van het Stuivenberg is niet alleen die van een ziekenhuis maar ook die van de wetenschappelijke en klinische ontwikkelingen van de geneeskunde die in die periode een grote transformatie onderging.
