Afgeleid aan het stuur
Afleiding in het verkeer is een belangrijke oorzaak van ongevallen. Om na te gaan hoe prevalent afleiding is, heeft Vias institute twee maanden lang bestuurders geobserveerd. De resultaten zijn frappant.
Afleiding zou een rol spelen bij 5% tot 25% van alle verkeersongevallen. Vias institute schat dat in 2021 in totaal 50 doden en 4.500 gewonden in ons verkeer gevallen zijn als gevolg van afleiding in het verkeer. Om te meten hoe verspreid het fenomeen van afleiding achter het stuur echt is, heeft Vias het gedrag van bestuurders op 161 plaatsen op verschillende momenten van de dag en de week geobserveerd. Een soortgelijke gedragsmeting werd in 2013 uitgevoerd.
Uit de observaties blijkt dat bestuurders ongeveer 2% van de tijd afgeleid zijn door hun gsm. Bij de bestuurders van een bestelwagen is dat 4%, voor de vrachtwagenbestuurders zelfs 6%. Afleiding is een groter probleem op de autosnelweg (5%) dan in de bebouwde kom (2%), hoewel door de hogere snelheid en dus langere remweg afleiding op de autosnelweg gevaarlijker is. Wie op de autosnelweg 120 km/u rijdt en gedurende vijf seconden naar een gsm kijkt, legt op die tijd meer dan 160 meter af en is niet meer in staat om op tijd te remmen als er zich een file voordoet of om bij wegenwerken op tijd de juiste snelheid aan te nemen.
Overtreding
Afleiding achter het stuur volgt de maatschappelijke trend dat er minder getelefoneerd wordt. De gsm wordt dus vaker gebruikt om een bericht te sturen, te lezen of te scrollen in plaats van te bellen met de gsm in de hand. In de helft van de geobserveerde gevallen typte de bestuurder een bericht of las hij een bericht. In vier op de tien gevallen telefoneerde de bestuurder zonder handenvrije kit. De opkomst van Bluetooth-systemen heeft een rol gespeeld in de daling van het aantal bestuurders die bellen zonder handenvrije kit.
De evolutie naar meer berichten is echter nefast voor de verkeersveiligheid. Voor wie belt met de gsm in de hand verdubbelt het risico op een ongeval. Voor iemand die een tekst leest of een nummer intypt, verhoogt het risico op een ongeval maar liefst met een factor 12.
Sinds 3 maart 2022 zijn de regels voor gsm-gebruik achter het stuur verstrengd. Ongeoorloofd gebruik van mobiele apparaten tijdens het rijden is nu een overtreding van de derde graad en wordt bestraft met een onmiddellijke inning van 174 euro plus administratieve kosten. De politierechter kan boetes van 240 tot 4.000 euro, en een verval van het recht tot sturen opleggen. Vias institute hoopt dat er snel camera's ingezet worden om het gsm-gebruik achter het stuur tegen te gaan.