Antieke stad Byblos komt tot leven

Minder bekend bij het Vlaamse publiek, maar een van de beste musea in zijn genre, is het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. De tentoonstelling 'Byblos. 's Werelds oudste Havenstad' die er momenteel loopt, is een absolute topper.

19 oktober 2022

Een bezoek aan de universiteitsstad Leiden, die zich met zijn mooie grachten, charmante bruggetjes en gezellige pleintjes zonder schroom een van de mooiste steden van Nederland mag noemen, is trouwens sowieso een aanrader. Als arts moet u zeker ook een bezoek brengen aan het Sieboldhuis en het Museum Boerhaave, gewijd aan het levenswerk van de twee artsen. Maar vergeet u vooral niet het Rijksmuseum van Oudheden, gelegen aan de mooiste gracht van Leiden, het Rapenburg.

Topmuseum

Het museum werd in 1818 opgericht door koning Willem I als nationaal centrum om de archeologische schatten van Nederland samen te brengen en te tonen aan het publiek. Gestart met 150 Griekse en Romeinse beelden, werd de collectie de voorbije twee eeuwen uitgebreid tot meer dan 180.000 archeologische voorwerpen uit het oude Egypte, de Klassieke Oudheid, het Nabije Oosten, Nederland en de prehistorie. De Egyptische collectie met talrijke kleurrijke mummiekisten, fascinerende mummies en ontelbare godenbeelden, behoort in zijn genre tot de top-10 in de wereld.

Tot die verzameling behoort ook het grootste topstuk: de 2.000 jaar oude Egyptische tempel uit het dorp Taffeh. In de jaren 1960 werd de tempel door Egypte geschonken aan de Nederlandse bevolking, als dank voor de steun bij een UNESCO-reddingsoperatie. De tempel is één van de vier intacte Egyptische tempels in de wereld die in een binnenruimte staan opgesteld. In de entreehal van het museum kunt u dit indrukwekkende monument van alle kanten bekijken. Een wervelende lightshow brengt de ruim de 2.000-jarige geschiedenis van de tempel tot leven.

Topexpositie

De tentoonstelling Byblos. 's Werelds oudste havenstad is een ideale gelegenheid om kennis te maken met het Rijksmuseum van Oudheden. De rijke geschiedenis van Byblos, gelegen aan de kust van het huidige Libanon, wordt er op schitterende wijze geëvoceerd. Het eenvoudige vissersdorp rond 6.500 v.C. groeide uit tot een welvarende stad en een internationaal handelsknooppunt. Vanaf circa 3.000 v.C. speelde Byblos een hoofdrol in het Middellandse Zeegebied en het Midden-Oosten als eerste internationale zeehaven ter wereld, vooral te danken aan de handel in cederhout. Egyptenaren, Assyriërs, Babyloniërs, Feniciërs, Grieken en Romeinen lieten er hun sporen na.

De tentoonstelling presenteert zo'n 500 topstukken uit o.a. het Nationaal Museum van Beiroet, het Louvre en het British Museum die getuigen van deze archeologische en culturele rijkdom. Bronzen beelden van goden, krijgers en dieren, rijk versierde wapens en sieraden, gevonden in de koningsraven en tempels van Byblos, zijn op de expo te zien. Hoogtepunt vormen een bronzen beeld van Heracles en de 'Dame van Byblos', die als godin aanbeden werd. De overlevering wil dat de Egyptische godin Isis haar overleden geliefde Osiris in Byblos weer tot leven wekte. Heel bijzonder zijn ook een serie bronzen figurines, zo'n 4.000 jaar oud die een stap voorwaarts lijken te zetten, en sprekend gelijken op het veilingrecord L'homme qui Marche van Giacometti. Net als het kleine expressionistische godenbeeldje, amper 5 centimeter groot, campagnebeeld van de expositie, dat net zo goed aan Jean Dubuffet had kunnen worden toegeschreven. Verder ook prachtige voorwerpen in goud, zilver, obsidiaan, basalt, brons... die getuigen van een uiterst verfijnde materiaalbeheersing. Heel wat voorwerpen komen uit een gigantisch onderaards grafcOmplex dat als bij toeval werd ontdekt toen, na een aardverschuiving, een herder een van zijn schapen zag verdwijnen in een kloof die toegang gaf tot de schatkamers.

Dat alles wordt gepresenteerd in een adembenemend tentoonstellingsdecor waarin de antieke stad die door de UNESCO gecatalogeerd werd als World Heritage Site, werkelijk tot leven komt. Byblos is de vierde expositie in de reeks belangrijke steden uit de Oudheid. Eerder waren Petra (2013-2014), Carthago (2014-2015) en Nineveh (2017-2018) publiekstrekkers in Leiden. Een niet te missen tentoonstelling!