Covid verminderde levensverwachting van Vlaming
De meer dan 10.000 sterfgevallen in Vlaanderen door covid in 2020 deed voor dat jaar de levensverwachting met 8 maanden dalen, tot het peil van 2015. Het jaar was een uitschieter.
In 2020 overleden in Vlaanderen 70.219 personen - alle doodsoorzaken in acht genomen. Ter vergelijking: in 2019 stierven er 61.753 mensen. Statbel schat in dat in 2021 het sterftecijfer toch wel lager zal uitvallen: 2020 was een uitschieter. Sinds de start van de registratie in 1993 werd nog nooit zo een hoog sterftecijfer genoteerd.
De toenemende vergrijzing brengt uiteraard ook een met de jaren stijgend sterftecijfer mee. Maar het gestandaardiseerde sterftecijfer - per 100.000 inwoners met vaste leeftijdssamensteling - toont over het algemeen een dalende trend.
Sinds 2012 is de gestandaardiseerde mortaliteit door hart- en vaatziekten gedaald met 96,8 per 100.000 inwoners, en die door kanker met 50,1. Maar de mortaliteit door covid in 2020 (149,9 per 100.000 inwoners) deed deze winst teniet.
De cijfers worden meegedeeld door het Agentschap Zorg en Gezondheid en door de Vlaams minister voor Welzijn. "COVID-19 heeft jammer genoeg de daling van het sterftecijfer gestopt", merkt Hilde Crevits (CD&V) erbij op.
Een Vlaamse jongen die in 2020 is geboren, heeft statistisch gezien een levensverwachting van 80,2 jaar - In 2019 was dit nog 81,0 jaar. Voor een Vlaams meisje is dat 84,2 jaar, tegenover 84,9 jaar in 2019.
Sterfte door ziekten van het ademhalingsstelsel daalde sterk in 2020 - en er waren ook minder gevallen van overlijden door hartfalen en dementie. Dat doet vermoeden dat personen die leden aan deze ziekten in 2020 meer dan andere personen overleden als gevolg van covid.
Maar het zogezegde fenomeen van 'harvesting' deed zich maar gedeeltelijk voor: het wat niet zo dat in hoofdzaak mensen stierven door covid die anders toch wel op korte termijn zouden zijn overleden.
Suïcide
In 2020 zag je in vergelijking met het jaar ervoor een stijging van het aantal gevallen van suïcide bij mannen ouder dan 75 jaar: 120 tegenover 99. Ook opvallend was dat er zich een piek voordeed in maart en in november van dat jaar - op twee momenten dat covid hard toesloeg.
In totaal overleden in 2020 970 personen als gevolg van suïcide. Het gestandaardiseerde suïcidecijfer verschilde niet veel van dat in 2019.
"Oudere mannen zijn sowieso een kwetsbare groep voor suïcide", merkt Gwendolyn Portzky van het Vlaams Expertisecentrum voor suïcidepreventie op. "Toch zijn we enigszins verrast dat de covidperiodes zich blijkbaar vertalen in hogere suïcidecijfers bij deze groep. We hadden daar nog geen signalen van gekregen, ook internationaal hebben we dit nog niet vastgesteld."