Ouders van kinderen met speciale nood lopen kwart meer kans op ziekte
Eén op de 15 kinderen in België heeft een speciale zorgnood. Tien procent van de gezinnen telt minstens één kind met een speciale zorgnood. Dat heeft impact op de ouders. Ze zijn vaker invalide of blijven omwille van ziekte vaker afwezig op het werk dan ouders zonder kinderen met een speciale zorgnood. Dat komt naar voren uit een studie van de Onafhankelijke Ziekenfondsen.
Belgische cijfers over kinderen met een speciale zorgnood zijn er weinig of niet en dat geldt ook voor onderzoek naar de mate waarin dit impact heeft op het leven van de ouders.
6,4%
Een nieuwe studie van de Onafhankelijke ziekenfondsen tracht de lacunes op te vullen. Een kind met een speciale zorgnood wordt omschreven als "een kind dat lijdt aan of een verhoogd risico heeft op een chronische fysieke aandoening of een ontwikkelings-, gedrags- of emotionele aandoening." Doorgaans doet deze groep vaker beroep op gezondheidszorg dan hun leeftijdsgenoten.
De OZ selecteerden de nul tot 17-jarigen met een speciale nood uit hun data over 2019. Selectiecriteria waren criteria onderliggend aan sociale beschermingsmechanismen (zorgtoeslag, forfait chronisch zieken, statuut 'chronische aandoening, Maf 'chronisch zieken'). Daarnaast keek men naar het geneesmiddelengebruik, verblijven in specifieke zorgvoorzieningen en de gezinssamenstelling.
Ongeveer 6,4% (1 op 15) van deze kinderen zou een speciale zorgnood hebben. De prevalentie ligt hoger bij jongens dan bij meisjes. En één Belgisch gezin op tien telt op basis van deze cijfers minstens één kind met een speciale zorgnood -11,9% in Vlaanderen, 9,7% in Wallonië en 8% in Brussel.
Ouders
Wat is de impact hiervan op de ouders? Belgische studies zijn er niet, zo stelt het ziekenfonds vast. Internationaal erkent men dat de ouders in een slechtere algemene gezondheid zijn, meer opvoedingsstress hebben, slechter slapen enz.
De onderzoekers kruisten dus de beschikbare gegevens over ouders met minstens één kind met een speciale zorgnood met de info over arbeidsongeschiktheid, invaliditeit en werkloosheid.
Van de ouders van kinderen met een speciale nood blijft 11% afwezig op het werk omwille van ziekte -tegenover 8,6% bij ouders zonder kinderen met een speciale nood. Voor invaliditeit (langer dan een jaar arbeidsongeschikt) zijn de percentages respectievelijk 9,3% versus 6,1%. Een impact op de werkloosheidsgraad is er nauwelijks.
Aanbevelingen
De Onafhankelijke Ziekenfondsen formuleren een reeks aanbevelingen om de situatie te verbeteren. Een greep daaruit.
De overheid moet meer aandacht besteden aan kinderen met een speciale zorgnood; hun ouders wil men vrijstellen van eventuele regeringssancties tegen langdurige zieken. Specifieke ondersteuningsmaatregelen dringen zich op. Verder is de landsbond nog van oordeel dat het Riziv een brede definitie zou moeten hanteren van 'kinderen met een speciale zorgnood'.
De adviserende artsen van de ziekenfondsen wordt aangeraden een speciale zorgnood binnen het gezin systematisch in kaart te brengen. En ze kunnen begeleidende interventies uitwerken in samenwerking met de terug-naar-werkcoördinator.