Tedros weet wat te doen
De lidstaten van de WHO herkozen vorige week Tedros Adhanom Ghebreyesus voor een tweede termijn van vijf jaar als directeur-generaal van de Wereldgezondheidsorganisatie.
Tedros Adhanom Ghebreyesus - 'dr. Tedros' - was de enige kandidaat om zichzelf op te volgen als directeur-generaal van de WHO. Ondanks zijn stevig cv wordt Tedros niet unaniem gesteund in de wereld. De Ethiopiër studeerde o.m. biologie en immunologie en behaalde een doctoraat in publieke gezondheid. Hij was minister van Volksgezondheid en Buitenlandse Zaken in zijn land van afkomst.
Bill Gates
Tedros' eerste ambtstermijn verliep niet van een leien dakje. Hij wordt "de man van Peking" genoemd - China heeft de laatste jaren meer invloed verworven in de Wereldgezondheidsorganisatie - en Tedros heeft niet nagelaten komaf te maken met die reputatie.
De trage reactie van de WHO bij de uitbraak van de covid-19-pandemie deed Donald Trump, op dat moment president van de VS, besluiten om de VS uit de WHO terug te trekken. Een zware klap, aangezien de bijdrage van particuliere organisaties (met name van Bill Gates, die ongeveer 15% van de begroting bijdraagt, zijnde 863 miljoen dollar in hoofdzaak via de Bill and Melinda Gates Foundation) bij sommigen tot wantrouwen leidt. Dit draagt namelijk bij tot de 'privatisering' van een instelling die wordt beschouwd als een instelling van internationaal openbaar belang. Op de 75ste World Health Assembly (WHA) beloofde Tedros de verplichte bijdragen van de 196 lidstaten te verhogen tot 50% van het totale budget.
Onderbezetting
Het tweede deel van zijn eerste ambtstermijn verliep beter: de WHO werd slagvaardiger en zelfs onmisbaar in de strijd tegen het coronavirus. Zeer gewaardeerd door de nieuwe president van de VS, Joe Biden, en geliefd in Afrika, is het paradoxaal genoeg vanuit zijn land van herkomst, Ethiopië, dat Tedros het sterkst wordt bekritiseerd. Met name naar aanleiding van het schandaal van seksueel geweld en slavernij door leden van de WHO in de Democratische Republiek Congo. Tedros wordt een veel te slappe reactie verweten. "Deze kwestie is een dagelijkse zorg van het WHO-leiderschap", verduidelijkte hij voorafgaand aan WHA.
"Na een eerste mandaat gekenmerkt door covid, dat de tekortkomingen van de WHO en het wereldwijde gezondheidssysteem blootlegde, zal Tedros het VN-agentschap moeten zien te versterken om toekomstige epidemieën beter te voorkomen en te beheersen", aldus persbureau AFP. De WHO lijdt, ondanks een grote bureaucratie, echter aan onderbezetting. Wat de bestrijding van pandemieën betreft, beschikt de in Genève gevestigde organisatie slechts over 12 VTE's, tegenover 800 werknemers alleen al in de Amerikaanse CDC (Centers for Disease Control and Prevention). Een peulenschil... Tedros weet wat te doen.