De sound van Toots
Morgen zou Toots Thielemans zijn 100ste verjaardag vieren. En dat mag geweten zijn. Met de opening van de tentoonstelling 'Toots 100. The Sound of a Belgian Legend' in de Koninklijke Bibliotheek van België werd vorige week de aftrap gegeven van een heus feestjaar. De meeste activiteiten vinden plaats in Brussel - zoals bij de viering van een echt 'ketje' past.
Bij de ingang van de tentoonstelling hangt een affiche van het internationaal jazz- festival van Parijs in 1949. De toon wordt meteen gezet: Toots' naam prijkt er (overigens foutief gespeld als 'Thielsmans'!) naast die van onder anderen Sidney Bechet, Charlie Parker en Django Reinhardt. Geen andere Belgische jazzartiest is zo onderdeel van het muzikale wereldtoneel geweest als Toots Thielemans. En dat bijna 70 jaar lang.
Na Toots' overlijden in 2016 schonk de Private Stichting Toots Thielemans zijn persoonlijke archief aan de Koninklijke Bibliotheek van België (KBR). Via diezelfde Stichting vonden elf van zijn instrumenten hun weg naar het Muziekinstrumentenmuseum (MIM).
Beide instellingen sloegen de handen ineen om de twee collecties tijdelijk weer samen te brengen. Verspreid over twee verdiepingen, zijn er muziekinstrumenten, briefwisseling, platen en cd's, partituren en vooral veel muziek- en beeldmateriaal te ontdekken. Wie de expositie bezoekt, wordt omgeven door de sound van Toots.
John Lennon
Toots' muziek weerklinkt doorheen de verschillende ruimten. Wie de hoofdtelefoon die bij het binnengaan wordt meegegeven, inplugt, krijgt bovendien toegang tot bijkomende geluidsfragmenten. Het ontroert om Toots in zijn typische stijl te horen vertellen. Over hoe hij bijvoorbeeld in contact kwam met de jonge John Lennon, die dezelfde Rickenbackergitaar als hij wou. Of over hoe fier hij was om met Hollywoodlegende Cary Grant en componist Quincy Jones op de foto te mogen.
Tien jaar geleden, ter gelegenheid van Toots 90, was er in het Brusselse Vanderborghtgebouw al een eerdere, niet onaardige Toots-expositie. Deze gaat echter verder, qua opzet én qua omvang. Op enkele schoonheidsfouten in de begeleidende teksten en enkele objecten die niet helemaal ter zake doen na, is dit een zeer geslaagde tentoonstelling.
Paul Simon
Bijzonder is de combinatie van laagdrempeligheid en diepgang. Aan de ene kant weerklinken Toots' samenwerkingen met grote namen als Paul Simon en Sting, en komen zijn bijdragen aan de soundtracks van populaire tv-series als Witse en Baantjer aan bod. Aan de andere kant gaat de expositie evenzeer in op de specificiteit van de chromatische mondharmonica als instrument en op de muzikale finesse van Toots als componist en als improvisator.
De expositie Toots 100. The Sound of a Belgian Legend loopt tot en met 31 augustus in de KBR, Kunstberg 28, Brussel. Open van dinsdag tot zondag van 10 tot 17 uur.
Nog meer Toots 100
Naast de expositie in de Koninklijke Bibliotheek van België zijn er nog vele andere activiteiten in het kader van het feestjaar Toots 100. Morgenavond bijvoorbeeld vindt in het Brusselse BOZAR het Toots Thielemans 100th Anniversary Official Concert plaats.
Een plejade aan artiesten die met Toots samenwerkten, brengen een hommage en blikken terug op de hoogtepunten uit zijn carrière. Enkel al de aanwezigheid van zowel het Brussels Jazz Orchestra als het Nederlandse Metropole Orkest maakt de avond de moeite waard. Daarnaast maken onder anderen gitarist Philip Catherine, pianist Kenny Werner, mondharmonicaspeler Grégoire Maret, zangeres Tutu Puoane en zanger Ivan Lins hun opwachting.
Later dit jaar, op zondag 14 augustus, wordt dit programma zo goed als integraal herhaald op Jazz Middelheim, het Antwerpse festival waarvan Toots jarenlang de peter was.
Ook andere festivals, zoals het Brussels Jazz Weekend en Brosella, zullen uitgebreid stilstaan bij Toots' verjaardag. In het Brusselse Flagey loopt van 9 tot 21 mei een tentoonstelling met foto's van Jos L. Knaepen, die Toots jarenlang van nabij volgde. Pianist Jef Neve en de Nederlandse trompettist Teus Nobel toeren in duo met een hommage aan Toots. Grégoire Maret en Kenny Werner doen hetzelfde, maar dan in de Verenigde Staten. Het origineelste eerbetoon komt er misschien wel op woensdag 20 juli. Tijdens het Bal National in Toots' geboortewijk de Marollen zal er dan een Bluesette-fluitconcert worden georganiseerd.
Info: toots100.be
