Zorgverleners beter beschermen tegen kankerverwekkende stoffen
Meerdere experts, onder wie ziekenhuisapothekers, vragen het Federale Parlement om werknemers beter te beschermen tegen gevaarlijke geneesmiddelen.
Gitta Vanpeborgh, federaal volksvertegenwoordiger (Vooruit), Birgit Tans, ziekenhuisapothekeres oncologie (UZ Leuven), Hanne Sanders, raadgeefster inzake welzijn en veiligheid op het werk op het kabinet van Pierre-Yves Dermagne, France Duvivier, ziekenhuisapotheker oncologie (CHR Verviers), Marijke Quaghebeur, verpleegster gespecialiseerd in oncologie-hematologie (UZ Gent), en Ian Lindslay (European Biosafety Network) stellen dat in Europa meer dan 12,7 miljoen gezondheidswerkers, onder wie 7,3 miljoen verpleegkundigen, elke dag met gevaarlijke geneesmiddelen werken. Bij de gevaarlijke geneesmiddelen horen kankerverwekkende en mutagene geneesmiddelen en medicaties die toxisch zijn voor het voortplantingsstelsel.
"Voor de patiënt is de behandeling met gevaarlijke geneesmiddelen noodzakelijk en in heel wat gevallen zijn ze levensreddend. Maar voor het personeel kan herhaalde blootstelling aan dergelijke geneesmiddelen zonder veiligheidsmaatregelen gevaarlijk zijn", schrijven de volksvertegenwoordiger en de gezondheidswerkers. Daarom vragen ze een betere bescherming van werknemers.
Beroepsrisico's
"Kanker is de belangrijkste met het beroep samenhangende doodsoorzaak binnen de Europese Unie. Wetenschappelijke studies tonen aan dat ziekenhuispersoneel dat met gevaarlijke geneesmiddelen werkt driemaal meer kans heeft om leukemie en borstkanker te krijgen. Elk jaar sterven circa 106.500 mensen aan kanker als gevolg van beroepsmatige blootstelling aan kankerverwekkende stoffen", betogen de experts.
"Verpleegkundigen die met gevaarlijke geneesmiddelen werken, lopen tweemaal meer kans op een miskraam. Het is bewezen dat verpleegkundigen op de afdeling oncologie meer genetische schade vertonen", waarschuwt de actiegroep. Alle gezondheidswerkers zullen ooit in hun carrière in contact komen met gevaarlijke geneesmiddelen. Maar niet iedereen is zich bewust van de risico's. Bepaalde effecten manifesteren zich bovendien pas jaren na de blootstelling of zijn het resultaat van een lange periode van blootstelling.
De actiegroep onderstreept dat niet alleen de mensen die geneesmiddelen in ziekenhuizen klaarmaken of toedienen, gevaar lopen. Tijdens de hele keten kan er contact zijn met gevaarlijke geneesmiddelen: werknemers in de productieafdeling in bedrijven, onderhouds- en transportpersoneel, thuishulp, nursing,...
Eind maart heeft de actiegroep in het Federale Parlement aanbevelingen opgelijst om de bescherming van werknemers te verbeteren.
Betere opleiding
Een goede opleiding van het personeel, goed beschermingsmateriaal, veilige systemen om geneesmiddelen klaar te maken en toe te dienen en regelmatige controles op het terrein zijn noodzakelijk. Daarnaast zou er werk moeten worden gemaakt van preciezere richtlijnen. "Tussen de ziekenhuizen, de thuiszorg, de woonzorgcentra en de industrie zijn de verschillen enorm. Een stappenplan met richtlijnen en een lijst van gevaarlijke geneesmiddelen, zoals het al bestaat in de Verenigde Staten, zou een belangrijke stap in de goede richting zijn."
Ook moet de conformiteit beter worden gecontroleerd en zou moeten worden geijverd voor certificaten voor kankercentra, waar het personeel en de patiënten in een veilige omgeving kunnen werken of behandeld worden.
Kankerpatiënten worden almaar vaker thuis behandeld. Daarom moeten eveneens het opleidingskader, de informatiestroom en de controle in de thuiszorg en in woonzorgcentra worden verbeterd.