Muziek voor de passietijd
Bachs passiemuziek wordt deze weken traditiegetrouw weer bovengehaald, maar ook alternatieve programma's geven de passietijd de nodige muzikale diepgang. We selecteerden drie nieuwe opnames die deze tijd van het jaar van de juiste soundtrack kunnen voorzien.
Jonge leeuwen
In Bachs passies wordt de vertelling van Jezus' lijdensverhaal door een evangelist uitgebreid met reflecterende en interpreterende commentaren. Het was een gewoonte die al in de 17de eeuw ontstond en die een efficiënte manier bleek om de gelovigen dichter bij Christus' lijdensverhaal te betrekken.
In de aria's worden die commentaren bovendien emotioneel verder uitgediept en gedramatiseerd. Dat maakt dat deze muziek zeer verscheiden is en herkenbaar voor velen, zelfs buiten een religieuze of liturgische context. Daarom blijven we de oren spitsen als er weer een nieuwe opname van Bachs Matthaüs-Passion verschijnt.
Ditmaal was het volop genieten van Pygmalion dat onder leiding van Raphaël Pichon opereert. Met Julien Prégardien, Sabine Devieilhe, Reinoud van Mechelen, Hana Blazikova, Stéphane Degout en Lucille Richardot, beschikt Raphaël Pichon over een uitstekende, relatief jonge groep, vocale solisten die op zeer hoog niveau presteert. Zuiverheid en evenwicht staan voorop in een uitvoering die vanuit de tekst vertrekt en van bij de eerste noten al onder je vel kruipt. Intimiteit, theatraliteit, menselijke gevoelens of metafysische dimensies, het komt allemaal aan bod in dit tijdloze meesterwerk én in deze uitvoering. Veel aandacht voor details en muzikale verfijning maken deze uitvoering helemaal af.
Matthäus-Passion van Bach door Pygmalion o.l.v. Raphaël Pichon is uit bij Harmonia Mundi.
Lijden en troost
Muziek voor de Passietijd kan in een ruimere context ook over pijn, lijden en troost gaan. In die optiek is Celebration of Life in Death van sopraan Anna Prohaska een treffend voorbeeld. Het programma werd volledig aan pandemieën in een ver (14de eeuw) en minder ver (20ste eeuw) verleden opgehangen. Uiteraard is het door de corona-epidemie geïnspireerd, maar concreet gaat het over muziek die in het licht van de pest of oorlogen ontstaan is.
Naast muziek uit de middeleeuwen en uit de Engelse en Italiaanse barok zijn er ook volksliederen uit Frankrijk, Oostenrijk en Duitsland en ten slotte ook twee songs van de Beatles en Leonard Cohen te horen. De selectie bevat muziek van componisten als Henry Purcell, Dietrich Buxtehude, Francesco Cavalli tot Lennon, McCartney en Leonard Cohen.
Omdat de oudste muziek vaak in fragmentarische notatie overgeleverd werd ontstonden tijdens het repetitie- en opnameproces met barokorkest La Folia ook creatieve invullingen van deze leemtes. In verschillende composities worden de oorzaken voor ziektes of genezing door een religieuze, of ook wel eens door een seculiere bril bekeken. Dat laatste is onder meer te horen in Paul McCartneys Eleanor Rigby, waarin de eenzame mens muzikale aandacht krijgt. Een uitstekend presterende Anna Prohaska vertolkt een erg gevarieerd, maar door de thematiek coherent programma. Zo brengt ze menselijk leed, maar ook de veerkracht die nodig is om het lijden te doorstaan, op een muzikaal overtuigende manier onder de aandacht.
'Celebration of Life in Death' door Anna Prohaska is uit bij Alpha (Outhere).