Hoe de huisartsenopleiding kan bijdragen aan geïntegreerde zorg

De focus in de gezondheidszorg ligt steeds meer op het leveren van geïntegreerde zorg. Daarbij staat de patiënt centraal. Eerste en tweede lijn werken samen om de juiste zorg op de juiste plaats te bieden. Een studiedag van het ICHO gaat in op de rol die de huisarts in opleiding (haio) daarbij kan spelen.

23 maart 2022

De studiedag is in de eerste plaats bedoeld voor ziekenhuisopleiders van haio's en aso's en voor hoofdartsen, maar ook andere geïnteresseerde collega's zijn welkom, zegt medeorganisator dr. Riet Breesch. Zij is huisarts van opleiding en werkt als zaalarts geriatrie in AZ Voorkempen. Ze is aan KU Leuven mee verantwoordelijk voor de ziekenhuisstages van haio's. "We willen die stages niet alleen voor de haio's zelf interessant maken, maar ook voor de begeleiders in de ziekenhuizen. Een van de manieren om dat te doen, is focussen op de kloof tussen eerste en tweede lijn, en wat we kunnen doen om die te verkleinen."

"Een ziekenhuisstage brengt de wereld van huisartsen en die van specialisten dichter bij elkaar, en dat is voor beiden een leerrijke ervaring", zegt dr. Ingeborg Hofman van het ICHO. "Het is de bedoeling dat specialisten de haio tijdens diens verplichte stage niet zien als een stagiair, maar wel als een huisarts met eigen vaardigheden. Veel ziekenhuisartsen zijn daar vragende partij voor, want ze beseffen dat meer samenwerking tussen eerste en tweede lijn nodig is. Een patiënt die uit het ziekenhuis ontslagen wordt, keert immers terug naar de eerste lijn. Als een specialist beter weet wat de eerste lijn nodig heeft om een patiënt op te volgen, komt dat de zorg ten goede."

Een ziekenhuisstage brengt de wereld van huisartsen en die van specialisten dichter bij elkaar, en dat is voor beiden een leerrijke ervaring' - dr. Ingeborg Hofman (ICHO)

Nederland gidsland

Op de studiedag komen twee sprekers uit Nederland. Drs. David de Louw, bedrijfskundig directeur patiëntenzorginstituut van UMC Radboud Universiteit Nijmegen, belicht concrete initiatieven voor transmurale samenwerking, en deelt organisatorische leerpunten vanuit de Nederlandse ervaringen. Drs. Natasja Looman, psycholoog aan UMC Radboud Universiteit, gaat in op de competenties die nodig zijn om interprofessionele samenwerking te bevorderen.

"In Nederland is de ziekenhuisstage al jaren een verplicht onderdeel van de opleiding tot huisarts. Dus leek het ons interessant om naar hun ervaring, kennis en inzichten te luisteren", zegt Ingeborg Hofman. "Ook in de opleiding van assistenten komt het thema daar al een bod. Een specialist in wording leert er hoe een huisarts denkt en hoe ze elkaar kunnen aanvullen.

Meer samenwerken

Ook in België zal samenwerken in de zorg een noodzaak worden, zegt Riet Breesch. "Mensen worden ouder en hebben vaak meerdere pathologieën. Er zijn dan verschillende specialisten die daar naar kijken, en de huisarts speelt daarbij een centrale rol. Patiënten nemen geen genoegen meer met een gefragmenteerd dossier vol puzzelstukjes vanuit verschillende specialismen. De patient verwacht dat alle betrokken zorgverleners met elkaar in contact staan en ook op de hoogte zijn van het volledige dossier, en rekening houden met zijn therapiewens. We moeten die vraag ernstig nemen en er een antwoord op bieden. Als we in onze hokjes blijven zitten, loopt de patiënt verloren."

"De sleutel om dat te doen, is communicatie", vult Ingeborg Hofman aan. "Je moet in contact gaan met de andere betrokkenen. En daar komen de vaardigheden van haio's van pas. Haio's zijn beter getraind om door te vragen naar wat de patient eigenlijk wil, en kunnen de puzzelstukjes beter samenleggen. We staan nu wel op cardio, maar de patiënt heeft ook longproblemen, artrose en een cognitief probleem. Hoe bieden we dan gepaste zorg op maat? En wil de patiënt wel de zorg die we kunnen bieden, of spelen er andere verwachtingen naar levensdoelen?"

Concrete voorbeelden

De studiedag brengt niet alleen voorbeelden uit Nederland. Dr. Ilke Montag (AZ Sint Lucas en Patiënt Empowerment vzw) heeft het over de voordelen van 'lijnloze zorg' voor de patiënt, de voordelen van ziekenhuisstages door haio's en de uitdaging van een digitaal leerplatform voor actieve artsen, aso's en haio's. Dr. Pieter Jan Simons, hoofdarts in AZ Voorkempen vertelt over de meerwaarde van haio's in het ziekenhuis, en ex-haio dr. Jasmien Jaeken heeft het over de voordelen van de stage voor haarzelf, de ziekenhuisopleiders interne geneeskunde van ZOL in Genk en de huisartsen uit de regio. Dr. Piet Vercauter, pneumoloog en ziekenhuisopleider OLV Aalst, deelt zijn ervaringen over het ontwikkelen van een geïntegreerd zorgpad.

Een patiënt die uit het ziekenhuis ontslagen wordt, keert terug naar de eerste lijn. Als een specialist beter weet wat de eerste lijn nodig heeft om een patiënt op te volgen, komt dat de zorg ten goede

Het programma is daardoor een mix tussen wetenschappelijke evidentie en praktijkgerelateerde ervaringen. Ingeborg Hofman hoopt dat de studiedag het onderwerp in de belangstelling kan brengen. "In Vlaanderen zijn we ons wel van bewust van de noodzaak van geïntegreerde zorg, maar op het einde van de dag keert toch weer iedereen terug naar zijn eigen dienst. We hopen met deze studiedag inspiratie en tips aan te reiken."

"Specialisten zijn daar vragende partij voor", zegt Riet Breesch. "Orthopedisten die haio's begeleiden, beseffen bijvoorbeeld dat er niet alleen aandacht moet zijn voor een gebroken heup maar voor de totale behandeling. Dat is een win-win voor alle betrokkenen. De feedback die wij van ziekenhuisopleiders krijgen, is dat deze aanpak echt een meerwaarde is. We denken dat er nog veel potentieel is om dat tweerichtingsverkeer tussen haio's en specialisten te stimuleren."