Plan A: tweede booster risicogroepen in het najaar
De Taskforce Vaccinatie stelde een aantal scenario's op voor 2022. In het op dit moment meest waarschijnlijke scenario start er na de zomer een tweede boostercampagne voor kwetsbare groepen. De rol van vaccinatiecentra is niet uitgespeeld maar het zwaartepunt van de campagne moet verschuiven naar de eerste lijn.
Verder kijken dan dit jaar heeft al weinig zin, stelt professor Dirk Ramaekers - hoofd van de taskforce. Welke varianten komen er op ons af? Hoe lang blijft het effect van de booster nazinderen? Het blijven voorlopig onbeantwoorde vragen.
Welk nut heeft een tweede boostercampagne - dat is een vierde dosis van het vaccin tegen covid - voor de meeste mensen)? Wetenschappelijke gegevens daarover blijven nog onduidelijk. Gegevens uit Israel - en uit een aantal andere landen waar een tweede booster al in bepaalde bevolkingsgroepen werd gebruikt - beginnen binnen te sijpelen. De volgende weken brengen misschien al meer duidelijkheid.
Scenario A
Voorlopig gaat de Taskforce er van uit dat pas na de zomer een tweede booster zal worden gegeven. De campagne start in de woonzorgcentra en bij 75-plussers. Samen met de griepvaccinatie zal een tweede booster vervolgens worden aangeboden aan zorgverleners en 65-plussers, mensen met verminderde immuniteit en met bepaalde co-morbiditeit.
Mensen uit de algemene bevolking die een booster willen, zullen niet uitgesloten blijven. Of dat dan ook voor jongeren die nog geen 18 zijn geldt, zal moeten blijken uit de wetenschappelijke bevindingen.
De vaccinatiecentra zouden in de campagne verder een rol blijven spelen, maar het zwaartepunt van de campagne zal stilaan verschuiven naar de eerste lijn. Een bittere pil voor nogal wat artsen: dat zullen dan ook de apothekers zijn. En daarnaast kunnen verpleegkundigen een tandje bijsteken. Ramaekers verwacht dat ook de vaccinatie in bedrijven een belangrijke rol zal spelen.
Wat als er morgen een nieuwe variant of concern opduikt? Hopelijk niet, maar de Taskforce moet natuurlijk met alle scenario's rekening houden. Het stelde vijf schema's op. Scenario A is wat we hierboven beschreven - en wat we omdat het het 'voorkeurscenario' is, plan A hebben genoemd.
Plots nieuwe variant?
Wanneer we in april of mei met een heel nieuwe, bedreigende variant worden geconfronteerd, moet een nieuwe boostercampagne snel - op termijn van weken - worden opgestart. De taskforce voorziet drie mogelijke scenario's afhankelijk van de bevolkingsgroepen op wie de boostercampagne mikt:
- alleen de oudere leeftijdsgroepen, inclusief de bewoners van woonzorgcentra (scenario B);
- de oudere leeftijdsgroepen, zorgverleners en jongere risicopatiënten (gestoorde immuniteit, co-morbiditeit: scenario C)
- de hele bevolking, te beginnen met de ouderen, de kwetsbaren en de zorgverleners (scenario D, dat loopt tot eind 2022).
Scenario E, ten slotte, is een plan waarbij de boostercampagne wordt uitgebreid naar de hele bevolking, maar die ook pas na de zomer start.
Distributie
Welk vaccin wordt gebruikt? Hoe verloopt de distributie? Belangrijke vragen, geeft Ramaekers aan, maar een beetje voorbarig.
Pfizer startte eind januari in de VS een fase III-trial met een monovalent vaccin gebaseerd op de omikronvariant van Sars-CoV-2. Moderna ontwikkelt verschillende versies van het mRNA-vaccin tegen covid (zie tabel). Maar voor welk vaccin zal een toekomstige variant het meest gevoelig blijken - dat is onmogelijk te voorspellen. Zal de volgende variant of concern een variant zijn op omikron, dan wel ontstaan uit een van de eerdere 'versies' van het pandemische coronavirus - mogelijk ook met heel wat mutaties?
De distributie van het vaccin zal voorlopig vooral via de vaccinatiecentra blijven verlopen, maar er is ook een systeem in ontwikkeling met zogenaamde 'satellietapotheken' - distributie via de open officina's dus.
