Opsporing en vroege behandeling verlagen risico van aarskanker bij hiv
Door opsporing en snelle behandeling van hooggradige anale dysplasie kan het risico op evolutie naar kanker van het anale kanaal met bijna 60% worden verlaagd, volgens de resultaten van de ANCHOR-studie.
De incidentie van kanker van het anale kanaal is hoger bij hiv-geïnfecteerde patiënten dan in de algemene bevolking. Dat komt doordat hiv-geïnfecteerde patiënten vaker een HPV-infectie oplopen. Het is bekend dat het humane papillomavirus abnormale mutaties veroorzaakt, die kunnen evolueren naar een precancereuze dysplasie, ook intra-epitheliale letsels van het plaveiselepitheel van de aars genoemd, en invasieve kanker.
Dankzij regelmatige screening en een vroege behandeling zijn de prevalentie van en de sterfte aan baarmoederhalskanker, een kanker die ook sterk samenhangt met HPV-infectie, drastisch gedaald. Regelmatige screening en een vroege behandeling zijn echter nog niet de norm bij patiënten die een hoog risico lopen om kanker van het anale kanaal te krijgen. Dat komt doordat er nog geen stevige bewijzen zijn van de waarde van die interventies. Maar dat zou weleens kunnen veranderen met de presentatie van de eindresultaten van de ANCHOR-studie op de CROI 2022.
Hoge frequentie van anale dysplasie
De vorsers hebben voor hun studie hiv-geïnfecteerde patiënten van 35 jaar of ouder (gemiddelde leeftijd 51 jaar) in 15 centra in grote Amerikaanse steden gerekruteerd. Tussen september 2014 en augustus 2021 werden 10.723 hiv-geïnfecteerde patiënten van 35 jaar of ouder (gemiddelde leeftijd 51 jaar) gescreend op precancereuze anale dysplasie met een uitstrijkje van de aars (cytologie) en een hogeresolutieanoscopie. Als er één of meer precancereuze letsels werden geobjectiveerd, werd een biopsie uitgevoerd. Bij meer dan de helft van de patiënten (53% van de mannen, 46% van de vrouwen en 63% van de transseksuelen) werden dergelijke letsels gediagnosticeerd. Bij 17 patiënten werd bij inclusie in de studie een kanker van het anale kanaal gediagnosticeerd.
Sterke daling risico van evolutie naar aarskanker
Na de screening werden de patiënten met hooggradige dysplastische letsels in twee groepen ingedeeld. In een groep werden de letsels behandeld en in de andere groep werden de patiënten actief gevolgd (screening om de zes maanden). De ANCHOR-studie is in oktober 2021 voortijdig stopgezet nadat een tussentijdse analyse van de gegevens had aangetoond dat screening en een vroege behandeling van precancereuze letsels duidelijke voordelen boden. Bij 9 patiënten van de 'screening en behandeling'-groep en 21 patiënten die actief werden gevolgd, werd een invasieve kanker van het anale kanaal gediagnosticeerd, dus een daling van het risico op evolutie naar invasieve kanker met circa 57% als een geschikte behandeling wordt gestart zodra bij screeningonderzoek letsels worden vastgesteld die zouden kunnen evolueren naar kanker.
Naar nieuwe strategieën
Voor het eerst reikt een studie stevige bewijzen aan dat opsporing en een snelle behandeling van hooggradige anale dysplasie het risico op kanker van het anale kanaal verlagen. Dat pleit dus voor screening en een vroege behandeling van alle hiv-geïnfecteerde patiënten van 35 jaar of ouder.
In hun conclusies gaan de auteurs nog een stapje verder. Hoewel de studie is uitgevoerd bij hiv-geïnfecteerde patiënten, gelden die resultaten volgens de auteurs waarschijnlijk ook voor andere groepen die een hoog risico op kanker van het anale kanaal lopen, zoals seronegatieve mannen die seks hebben met mannen, vrouwen met een voorgeschiedenis van baarmoederhalskanker of een andere kanker die samenhangt met een HPV-infectie, en immunogedeprimeerde patiënten. Tijdens de discussie na de presentatie van de studie hebben de panelleden gesproken over HPV-vaccinatie. Ze hebben daarbij herinnerd aan de richtlijnen van de wetenschappelijke verenigingen die stellen dat HPV-vaccinatie zou moeten worden overwogen bij alle hiv-geïnfecteerde patiënten jonger dan 45 jaar die niet zijn gevaccineerd tijdens de adolescentie of geen inhaalvaccinatie hebben gekregen voor de leeftijd van 26 jaar.
Ref.: Palefsky J. et al. Abstract 106LB, CROI 2022.