1 op 5 jonge bestuurders rijdt na druggebruik
Acht procent van de Belgische bestuurders kruipt regelmatig achter het stuur na het gebruik van drugs. Bij bestuurders tussen 18 en 34 jaar is dat zelfs 19%. Dat blijkt uit de tiende Nationale VerkeersONveiligheidsenquête van Vias institute.
Voor deze enquête werd een representatief staal van 6.000 Belgen ondervraagd. Acht procent van de respondenten verklaart minstens een keer per maand te rijden na het gebruik van drugs. Vooral bij de jonge bestuurders tussen 18 en 34 jaar zit het fenomeen in de lift: in deze leeftijdscategorie rijdt 19% van de bestuurders maandelijks na drugsgebruik. Twee jaar geleden was dat nog maar 11%. Volgens Vias institute is er een link met de coronapandemie: doordat het uitgaansleven zeer beperkt was, zijn sommige jongeren meer drugs thuis gaan gebruiken.
Cannabis populairste drug
Welke drugs het vaakst gebruikt worden, is af te leiden uit de gegevens van het Nationaal Instituut voor Criminalistiek en Criminologie (NICC). Tijdens de eerste 6 maanden van 2021 werden 7.470 bestuurders geverbaliseerd voor het gebruik van drugs achter het stuur. Van de bestuurders die positief testten, had 67% cannabis gebruikt, soms in combinatie met andere drugs. 24% van de positieve bestuurders reed rond na cocaïnegebruik, 18% na het gebruik van amfetamines. Ook hier werden soms cocaïne en amfetamines gecombineerd met andere drugs. In totaal had een op vijf positieve bestuurders meerdere drugs gecombineerd.
Lachgas in de lift
Het gebruik van lachgas neemt toe, blijkt uit de enquête. Acht procent zegt maandelijks minstens eenmaal te rijden na het gebruik van lachgas; in de leeftijdsgroep 18 tot 34 jaar is dat 19%. Lachgas geldt in die leeftijdsgroep als een onschuldige drug, maar dat is niet terecht. "Dadelijk na inhalatie krijgt men een kort euforisch gevoel dat kan vergezeld worden door effecten zoals duizeligheid, evenwichtsverlies en vertroebeld zicht. Dit heeft natuurlijk een impact op de rijvaardigheid. Bij regelmatig gebruik kunnen stemmingswisselingen, depressie, bloedarmoede en schade aan het zenuwstelsel (omwille van een tekort aan vitamine B12) optreden", zegt Sarah Wille van het NICC.
Lachgas kan niet met een drugtest gedetecteerd worden, in tegenstelling tot andere drugs. Gezien de gevaren van lachgas voor de verkeersveiligheid en de gezondheid, stelt Vias voor om de regels voor lachgas te verstrengen en te harmoniseren. Het bezit en gebruik van lachgas is vandaag in verschillende gemeenten verboden, maar nog toegestaan in anderen. Vias wil het bezit en gebruik overal verbieden, behalve voor professionele doeleinden.
Slaperigheid
Niet alleen druggebruik is een gevaar voor de verkeersveiligheid. De helft van de Vlaamse automobilisten tussen 18 en 54 jaar zegt dat ze de afgelopen maanden met de auto te hebben gereden terwijl ze moeite hadden om de ogen open te houden. Dat blijkt uit een onderzoek door de VSV (Vlaamse Stichting Verkeerskunde).
Bij jongeren en bestuurders die over een bedrijfswagen beschikken, liggen die cijfers nog hoger: 63% bij de 18-29-jarigen en 58% bij bestuurders met een bedrijfswagen. De helft van de bevraagden rijdt elk jaar meerdere keren nadat ze al langer dan 17 uur wakker zijn.
Bij bestuurders die langer dan 17 uur wakker zijn, zijn de effecten op de alertheid en de rijvaardigheid vergelijkbaar met 0,5 promille alcohol in het bloed.
Tips voor de perfecte powernap
De Vlaamse Stichting Verkeerskunde start een campagne om bestuurders op het gevaar van slaperigheid te wijzen. Een powernap van minstens 8 minuten tot een kwartier kan de alertheid voor een tweetal uur weer op peil brengen, zegt Dr. Inge Declercq, slaapexpert van het UZA. "Muziek luider zetten of rijden met een raampje open, heeft geen effect op je slaperigheid. Ze vergroten zelfs het gevoel van slaperigheid." Die powernap blijkt nog niet echt ingeburgerd: slechts 8% van de bevraagden doet een dutje om slaperigheid te verdrijven.
Dr. Inge Declercq geeft enkele tips voor een powernap:
? Houd het kort. Een dutje van 8 minuten volstaat. Omdat je pas na een aantal minuten in slaap valt, zet je een alarm op 15 à 20 minuten zodat je zeker wakker wordt.
? Kies een rustige plek die comfortabel genoeg is. Dat kan in de auto zijn, maar hou dan rekening met de verkeersregels. Zorg voor voldoende ventilatie.
? Sta onmiddellijk na je dutje op. Loop wat rond, drink voldoende water voor een gezonde hydratatie.
? Cafeïne voor het begin van het dutje kan het gunstige effect ervan nog versterken. Maar vermijd cafeïne vanaf 8 uur voor het begin van de normale nachtrust.
? Slaap overdag alleen als je slaperig bent, wat niet hetzelfde is als moe zijn. Bij slaperigheid vallen de ogen toe, je geeuwt, je voelt dat je zou kunnen indommelen als je je ogen sluit.