Reizen zonder doel maakt gelukkig
Tijdens de eerste coronalockdown (her)ontdekten veel Belgen de voordelen van wandelen, joggen en fietsen. Dergelijke recreatieve, 'doelloze' verplaatsingen gaan gepaard met een hoge tevredenheid en subjectief welbevinden.
Het meeste onderzoek naar verplaatsingsgedrag gaat over doelgerichte verplaatsingen, zoals woon-werkverkeer of winkelen. Ook verplaatsingen in de vrije tijd zijn vaak doelgericht, zoals een verplaatsing naar familie of vrienden, een restaurant, een museum of toeristische attractie. Verplaatsingen zonder concreet doel, waar de reis belangrijker is dan de bestemming, bleven in wetenschappelijk onderzoek onder de radar. Een recente studie die verscheen in Transportation Research (*) vult die lacune.
De onderzoekers gingen ervan uit dat ongericht reizen tot een hoge reistevredenheid leidt. Anders zou dit soort reizen niet ondernomen worden. Maar die hypothese was nog niet empirisch onderzocht. De onderzoekers deden daarom een enquête bij 852 Vlamingen die samen 1.579 doelloze verplaatsingen maakten tijdens de eerste coronalockdown (18 maart - 4 mei 2020). Wandelen was goed voor 48,3% van de totale verplaatsingen, fietsen voor 34,3%, joggen voor 13,2% en de auto werd gebruikt voor 4,2% van de totale verplaatsingen. De gemiddelde duur en afstand over alle modi bedroegen respectievelijk 71,4 minuten en 12,1 kilometer. De duur van doelloze verplaatsingen is opmerkelijk hoog in vergelijking met bijvoorbeeld de gemiddelde pendeltijd van 28 min voor Belgen, wat erop wijst dat mensen de duur van ongerichte verplaatsingen niet willen minimaliseren.
Mensen willen de duur van ongerichte verplaatsingen niet minimaliseren
Tevreden zonder doel
De deelnemers rapporteerden een hoge tevredenheid over de ongerichte reizen. Dat is niet verwonderlijk, aangezien dergelijke verplaatsingen uit vrije wil gemaakt worden. Ongerichte fietsritjes en joggingsessies hadden een significant hogere tevredenheid dan wandel- en autoritten, wat suggereert dat het niveau van fysieke activiteit belangrijk kan zijn voor de tevredenheid. De studie vond ook een duidelijke positieve relatie tussen tevredenheid over doelloze verplaatsingen en subjectief welbevinden.
De onderzoekers suggereren dat overheden dergelijke verplaatsingen moeten stimuleren in het belang van de fysieke en mentale gezondheid. Dat kan door het permanent maken van pop-up fietspaden, door meer ruimte geven aan voetgangers en joggers en door evenementen te organiseren. Bedrijven zouden met de bevindingen rekening kunnen houden in hun thuiswerkbeleid en creatieve manieren vinden om 'doelloos bewegen' aan te moedigen.
(*) Hannah Hook e.a.. On undirected trips, satisfaction, and well-being: Evidence from Flanders (Belgium). Transportation Research. doi.org/10.1016/j.trd.2021.103018