Weinig gediagnosticeerde depressies bij adolescenten
De meerderheid van de 12- tot 18-jarigen krijgt zijn eerste voorschrift voor een antidepressivum van een huisarts (45%) of een psychiater (42%). Op ruime afstand volgen neurologen (6,7%) en pediaters (2,6%). Over het algemeen ligt het gebruik van antidepressiva in deze leeftijdscategorie laag.
Zoveel wordt duidelijk uit recent ledenonderzoek van de Onafhankelijke Ziekenfondsen bij 12- tot 18-jarigen. Basis van de studie zijn de terugbetalingsgegevens voor de jaren 2018, 2019 en 2020.
Depressie wordt bij adolescenten nog (te) weinig gediagnosticeerd, aldus de Landsbond. Naar schatting zou 4 tot 19% jongeren in deze leeftijdscategorie ermee te maken krijgen. In deze LOZ-populatie neemt 1,1% antidepressiva in. Dat loopt op tot 1,4% bij meisjes terwijl het bij jongens slechts 0,7% bedraagt. Bij de 12- tot 14-jarigen neemt ongeveer een op 200 12-14-jarigen een antidepressivum in. Bij de 17-18-jarigen is dat een op 50.
Te kortstondig
De WGO beveelt in deze leeftijdscategorie aan om antidepressiva zes tot negen maanden te gebruiken. Blijkens deze studie worden antidepressiva doorgaans te kortstondig geslikt. Zes van de tien gebruikten in 2020 minder dan zes maanden antidepressiva. Bij een op de vier tieners is dat zelfs minder dan een maand. De meest gebruikte moleculen bij 12-18-jarigen zijn Sertraline, Escitalopram en Trazodone. Van weinig antidepressiva is volgens het BCFI overigens aangetoond dat ze effectief zijn bij jongeren.
Voorts doet slechts 3% van de adolescenten een beroep op psychotherapie en counseling. Meer jongens dan meisjes doen dat en de grootste groep zijn de 15-16-jarigen. Van de gebruikers van psychotherapie neemt een op de vijf antidepressiva in. Evenveel adolescenten werden minstens één dag opgenomen op psychiatrie.
Aanbevelingen
De OZ beveelt aan om bij depressieve stoornissen eerst de preventieve aanpak te versterken. Met name gaat het dan over psycho-educatie. Studies bepleiten ook de invoering van 'cursussen over geestelijke gezondheid' om de vaardigheden van adolescenten te verbeteren. Met apps, websites en campagnes op sociale media kan de doelgroep buiten de schoolmuren worden bereikt.
Het ziekenfonds benadrukt tot slot het belang van psychotherapie of counseling. Dat heet de veiligste manier te zijn om depressie bij jongeren te behandelen, alvorens antidepressiva te nemen. Maar daarop doen adolescenten blijkens deze studie nog niet vaak een beroep.