Bisfenol A
Hormoonverstoorders liggen al jaren in het vizier van de gezondheidsautoriteiten en vorsers, maar de situatie verbetert er niet op. Eén van de bijwerkingen die vaak worden aangehaald, is een negatieve invloed op de vruchtbaarheid.
Franse vorsers hebben aangetoond dat vroege blootstelling aan bisfenol A de communicatie belemmert tussen de neuronen die het gonadotropin releasing hormone (GnRH) produceren, en de astrocyten. Dat is een probleem, want koppeling van de astrocyten aan de GnRH-neuronen is een determinerende stap voor de integratie van de GnRH-neuronen in het neuronale netwerk, tijdens de eerste week na de geboorte. Bisfenol A is weliswaar verboden, maar nog steeds overvloedig in het milieu aanwezig wegens de trage afbraak van plastic afval.
Wijfjesratten kregen tijdens de eerste tien dagen na de geboorte injecties van kleine hoeveelheden bisfenol A. Door middel van markering van de astrocyten hebben de vorsers kunnen vaststellen dat de astrocyten onder invloed van bisfenol A geen contact maken met de GnRH-neuronen. Dat resulteert in een late puberteit en het achterwege blijven van de oestrische cyclus bij de volwassen ratten, waardoor de voortplantingsfunctie in het gedrang komt.
De wetenschappers proberen nu het onderliggende mechanisme te ontrafelen. Eén van de hypothesen is dat bisfenol A direct zou inwerken op de receptoren van de astrocyten, zodat die geen contact kunnen maken met de GnRH-neuronen.
Nature Neuroscience 2021; doi: 10.1038/s41593-021-00960-z.