Ziekenhuizen financieel in zeer zwaar weer
Had de federale overheid in 2020 geen voorschotten in het kader van de pandemie uitgekeerd dan waren nagenoeg alle algemene en universitaire ziekenhuizen vorig jaar deficitair. Nu zijn het er 'slechts' één op drie. De bijdrage van de artsenhonoraria in de ziekenhuisfinanciering ging vorig jaar 8,7% achteruit.
Dat blijkt uit de jaarlijkse Maha-analyse die Belfius vandaag voorstelde.
Twee miljard
Vorige analyses toonden al aan dat de Belgische ziekenhuizen financieel niet in staat zijn om de schok van de gezondheidscrisis op te vangen. Tijdens de eerste golf -vanaf maart 2020- geraakten ze dan ook in financiële ademnood. Om daaraan te verhelpen, keerde de federale overheid snel bijna twee miljard voorschotten uit en een extra structurele financiering van 1,2 miljard in 2020, 2021 en 2022.
Dit laatste budget beoogde een versterking van het zorgpersoneel. Dat was nodig ook. Zonder de extra financiering waren alle ziekenhuizen in de problemen gekomen. Dat heeft uiteraard vooral te maken met de artsenhonoraria. In normale tijden is dat een belangrijke inkomstenbron. In 2020 daalde de bijdrage van de honoraria door de lagere activiteit omwille van covid-19 met 8,7% Ook een tweede financiële sterkhouder, de opbrengsten uit de apotheek, gingen lichtjes achteruit (-0,7%).
Minus 40%
Door de pandemie daalde het aantal klassieke opnames en chirurgische daghospitalisaties in 2020 met 18,2%. In april 2020 noteerde men zelfs een terugval van 60% ten opzichte van 2019. In de tweede golf -november 2020- bedroeg de terugval gemiddeld ruim 40%. De variatie is groot en schommelt tussen 10% tot een derde minder opnamen op jaarbasis. Gemiddeld waren er in de Waalse ziekenhuizen 5,2% minder opnames dan in de Vlaamse. De Vlaamse infrastructuur is immers nieuwer, telt meer eenpersoonskamers en beschikt dus over meer capaciteit voor patiënten die geen kamer mogen delen. Daarnaast werden sommige regio's meer getroffen en reorganiseerde een aantal ziekenhuizen zich en zette meer in op telegeneeskunde.
Hervormingsnota bijna klaar
De derde covid-19 golf in het voorjaar van 2021 deed de klassieke opnames met 9,9% en het aantal ligdagen met een vijfde dalen. De daghospitalisatie herstelde wel en zit -zowel qua opnames als qua aantal ligdagen- zelfs lichtjes (0,4%) boven 2019. En voor het eerst in jaren steeg de verblijfsduur weer in 2020. Allicht houdt dit verband met de wekenlange hospitalisatie van sommige covid-patiënten.
In een videoboodschap op de persvoorstelling van de Maha-analyse zei minister van sociale zaken en volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) dat zijn nota over de hervorming van de ziekenhuisfinanciering bijna klaar is.