Vaccin werkt goed maar nog niet genoeg
Het is juist dat, wie niet gevaccineerd is en covid oploopt, meer kans heeft om in het ziekenhuis - en op intensieve zorg - te belanden. Toch komen er vandaag wel meer gevaccineerde dan niet-gevaccineerde covidpatiënten in het ziekenhuis terecht.
Vrijdag tijdens een perscon- ferentie van het Nationaal Crisiscentrum stelde Pedro Facon de laatste cijfers van de Risk Assessment Group binnen Sciensano voor. Sinds 6 oktober geven ziekenhuizen aan Sciensano de vacci- natiestatus van hun covidpatiënten door. Op 3 november rapporteerde de RAG voor een tweede keer de cijfers. Sciensano wil de doorbraakinfecties overigens nog gedetailleerder in beeld brengen. Vandaag is bijvoorbeeld nog niet bekend welk vaccin de patiënten kregen.
65-plussers
In de 14 dagen voorafgaand aan het rapport werden 2.023 patiënten in het ziekenhuis opgenomen. Daarvan was 64% volledig gevaccineerd. Er waren in dezelfde periode 367 nieuwe op- namen op intensieve zorg (IZ). 54% daarvan was volledig gevaccineerd.
Het zijn vooral 65-plussers die momenteel na volledige vaccinatie toch nog in het ziekenhuis terechtkomen. Van de 65-plussers in het ziekenhuis is 82% gevaccineerd, en op IZ is 78% gevaccineerd. Overigens, tot de leeftijd van 65 jaar vormen de niet-gevac- cineerden - vooral op IZ - nog steeds een duidelijke meerderheid.
Incidentiecijfers
Absolute getallen en percentages vertellen maar een stuk van het verhaal. Incidentiecijfers zijn misschien iets moeilijker te communiceren naar het grote publiek maar geven wel beter de risico's weer. In de groep van 18 tot 64 jaar (voor heel België) bedraagt de cumulatieve incidentie over 14 dagen voor ziekenhuisopname 3,5 op 100.000 bij gevaccineerde personen, en 30,4 bij niet (volledig) gevaccineerden. Voor opname op intensieve zorg bedragen deze cijfers respectievelijk 0,6 en 8,7 per 100.000.
De kernboodschap luidt dan ook dat, in de leeftijdsgroep van 18 tot 64 jaar, wie niet (volledig) gevaccineerd is negen keer meer risico heeft om met covid in het ziekenhuis te belanden en 14 meer kans om op IZ terecht te komen.
Bij 65-plussers (tot 84 jaar) ligt de verhouding dus wat anders. De cumulatieve incidentie over 14 dagen bedraagt hier voor ziekenhuisopname 31,4 per 100.000 inwoners voor volledige ge- vaccineerden en 99,1 voor de anderen. Voor IZ-opnamen bedragen de incidentie- cijfers respectievelijk 5,4 en 23,7. Een niet-gevaccineerde 65-plusser heeft wel nog driemaal meer risico om, wanneer hij covid krijgt, in het ziekenhuis te moeten worden opgenomen en 4,5 meer kans om op IZ te belanden.
Voorzorgsmaatregelen
Er is wel degelijk een effect van de vaccinatie te zien. Tijdens vorige golven zag men bij een verdubbeling van het aantal besmettingen een stijging van het aantal ziekenhuisopnamen van 53%. Nu stijgt het aantal opnamen bij een dergelijke verdubbeling nog met 35%. Dat is overigens een cijfer om in de komende weken angstvallig in de gaten te houden.
Doordat het virus nu behoorlijk vrij kan circuleren blijft in het algemeen het aantal besmettingen ook bij gevac- cineerde personen nog hoog. In de leeftijdsgroep van 18-64 jaar bedraagt de cumulatieve incidentie over 14 dagen van besmetting 1.310 voor niet-gevaccineerden en 633 voor volledig gevac- cineerden (per 100.000 inwoners). Vaccinatie verlaagt het risico op besmetting toch met de helft. Dit zijn cijfers voor heel België. Het aantal doorbraakinfecties bij gevaccineerden is iets hoger in Vlaanderen, met een cumulatieve incidentie over 14 dagen bij volledig gevaccineerden van 657.
Zoals onder meer ook Domus Medica in zijn communicatie al stelde: vac- cinatie is belangrijk maar er zijn meer maatregelen nodig. Mondmaskers dragen, regels van social distancing in acht blijven nemen, telewerken ... gaan de circulatie van het virus verder tegen.
Extra voorzichtig!
Vooral ouderen worden aangemaand om voorzichtig te zijn. In de groep van 65-plussers ligt vooral in Vlaanderen, en in iets minder uitgesproken ook in Brussel, het aantal besmettingen bij gevaccineerde personen zelfs hoger dan bij niet-gevaccineerde personen. Dit tegen de algemene trend in, met een cumulatieve incidentie over 14 dagen (per 100.000 inwoners) van 449 bij gevaccineerden tegenover 212 bij de (veel kleinere groep) niet-gevaccineerden in Vlaanderen. Naast de aanvankelijk al wat geringere en op deze leeftijd sneller afnemende bescherming door het vaccin speelt vooral het gedrag hier waarschijnlijk een rol - de gevaccineerde 65-plussers zijn mogelijk minder voorzichtig geworden bij sociale contacten.
Het zijn vooral 65-plussers die momenteel na volledige vaccinatie toch nog in het ziekenhuis terechtkomen
Ten slotte: ook in de jongste leeftijdsgroepen heeft het vaccin een zeer duidelijk effect. Het cumulatieve incidentiecijfer bij niet-gevaccineerden ligt in deze leeftijdsgroep extra hoog: 1.687 besmettingen gedurende de laatste 14 dagen per 100.000 inwoners bij niet- gevaccineerden, tegenover 270 bij de gevaccineerde tieners. In Nederlands-talige scholen ligt het aantal nieuwe besmettingen bij leerlingen in het secundair onderwijs - wellicht dankzij de hoge vaccinatiegraad - beduidend lager dan in het lager onderwijs, of in Franstalige scholen.
Meer informatie: laatste RAG-rapport op sciensano.be