28 miljoen extra levensjaren verloren in 2020
In het pandemiejaar 2020 daalde de levensverwachting en gingen heel wat levensjaren verloren vergeleken met voorgaande jaren in 37 hoge en middelhoge inkomenslanden wereldwijd. Behalve in Nieuw-Zeeland, Taiwan, IJsland, Zuid-Korea, Denemarken en Noorwegen. In de overige 31 landen gingen meer dan 28 miljoen extra levensjaren verloren. Dat blijkt uit een analyse die recent in The BMJ verscheen.
De levensverwachting daalde het meest (zowel bij mannen als vrouwen) in Rusland, de Verenigde Staten, Bulgarije, Litouwen, Chili en Spanje. België volgt net na Spanje.
In Nieuw-Zeeland, Taiwan en Noorwegen steeg de levensverwachting in 2020 dan weer.
De levensverwachting bleef onveranderd in Denemarken, IJsland en Zuid-Korea.
De onderzoekers vergeleken ook het aantal verloren levensjaren voor het jaar 2020. Dat verlies was groter dan verwacht in alle onderzochte landen, behalve Taiwan, Nieuw Zeeland, IJsland, Denemarken, Zuid-Korea en Noorwegen.
In de overige 31 landen, gingen zo'n 28 miljoen levensjaren verloren in 2020 (17 miljoen bij mannen en 11 miljoen bij vrouwen). Het grootste verlies noteren de onderzoekers voor Rusland, Bulgarije, Litouwen, de VS en Polen.
Het extra verlies van levensjaren in 2020 was ruim vijf keer zo hoog in vergelijking met het extra verlies in 2015 toen er sprake was van de hevige griepepidemie.
Onderzoek naar deze gegevens is niet nieuw, zo stellen de auteurs. Voorgaande publicaties betreffen echter slechts een paar landen, voorlopige of onvolledige cijfers (bv. onderzoek naar verloren levensjaren alleen gebaseerd op coviddoden).
Deze studie rapporteert veranderingen in levensverwachting bij de geboorte en extra levensjaren en houdt daarbij rekening met alle oorzaken, maken de onderzoekers zich sterk. Dit door de geobserveerde levensverwachting en verloren levensjaren in 2020 te vergelijken met wat je zou verwachten op basis van historische trends van 2005 tot 2019 in 37 hoge inkomenslanden.
Volgens de auteurs tonen de vergelijkbare of lager dan verwachte verlies van levensjaren in Taiwan, Nieuw-Zeeland, Denemarken, IJsland, Noorwegen en Zuid-Korea het belang aan van een succesvol virusonderdrukkings- en eliminatiebeleid.
De sleutel om mogelijk toekomstige pandemieën de baas te kunnen, ligt volgens hen in een uitgekiemde pandemiepreventie en -paraatheid, dit alles met het oog op veerkrachtig(ere) zorgsystemen.
Net als in het nauwkeurig in kaart brengen van de effecten van bepaalde beleidsmaateregelen op het terugdringen van voortijdige sterfgevallen.
Aangezien het langere tijd kan duren vooraleer de gevolgen van de pandemie een meetbaar effect hebben op mensenlevens, kan continue en tijdige monitoring van extra verloren levensjaren helpen om oorzaken te identificeren van overmatige sterfte en extra verloren levensjaren in bepaalde bevolkingsgroepen.