Alles kan altijd beter
Om gezondheidsstrategieën succesvol te veranderen, moeten zorgverstrekkers ze kunnen beïnvloeden. Een cultuur van veranderingsbereidheid dient aanwezig te zijn. En het spreekt vanzelf dat zowel patiënten als gezondheidswerkers wijzigingen als waardevol moeten ervaren.
Pas als die drie voorwaarden vervuld zijn, is vooruitgang mogelijk, zo blijkt uit Zweeds onderzoek bij verpleegkundigen en artsen. Dokter Wilfried Gyselaers, hoofdredacteur van het Tijdschrift voor Geneeskunde en Gezondheidszorg verwijst er deze week naar in een stuk dat aspecten van de Belgische gezondheidszorg vergelijkt met Europa.
Kostenefficiënt
Dat het een heikele kwestie is om de gezondheidszorg tussen landen te vergelijken, is een open deur intrappen. Vaak dekt de vlag de lading niet en worden appelen met citroenen vergeleken. Gyselaers zet enkele internationale onderzoeken op een rijtje. Zo komen in de European Health Consumer Index uit 2018 35 landen aan bod. België behoort daarin tot de top 5 van de Europese landen met de beste gezondheidszorg. Op indicatoren zoals patiëntenrechten en -informatie, toegankelijkheid, performantie, aanbod en preventie scoren we goed.
Volgens onderzoek van het 'European Observatory on Health Systems and policies' in samenwerking met de Wereldgezondheidsorganisatie (2019) beschikt ons land over een vrij kostenefficiënt systeem. Er bestaat een goed evenwicht tussen de kost per capita en de reduceerbare mortaliteit. België gaat in deze studie Nederland, Luxemburg, Zweden en Denemarken vooraf. Ons land doet het ook beter dan het Europese gemiddelde inzake koopkracht, relatieve armoede, werkloosheid, vermijdbare mortaliteit en levensverwachting. Een minpunt is dat rijke Belgen makkelijker de weg naar de gezondheidszorg vinden. Minder gegoede landgenoten ondervinden daarbij veel meer moeite dan de gemiddelde Europeaan.
Delicaat
Uiteraard zijn er ook knelpunten. Gyselaers verwijst naar een KCE-rapport uit 2019. Medisch, maatschappelijk, organisatorisch en financieel-economisch zijn er nog heel wat verbeteringen mogelijk. Onder meer is er in de ziekenhuizen een hogere prevalentie van nosocomiale infecties, is de preventieve geneeskunde op diverse vlakken suboptimaal, ligt het gebruik van antidepressiva e.a. hoog en is de geestelijke gezondheidszorg slecht toegankelijk... Erger is dat het KCE al in 2010 tot dezelfde vaststellingen kwam.
Alles kan altijd beter. Veranderen is echter in elk land delicaat. Zeker is dat de voorwaarden waarvan in de inleiding sprake vervuld moeten zijn. En hoe dan ook "zijn het zeer sterke schouders die de last van de noodzakelijke verbeteringen in het Belgische zorglandschap lang en breed genoeg kunnen dragen", besluit dokter Gyselaers.