Communication is key
Een op vijf patiënten die de afgelopen twee jaar een ziekenhuis bezochten, maakte mee dat er (bijna) iets mis ging. Dat gebeurde vooral bij het stellen van de diagnose en het verstrekken van geneesmiddelen. Dat blijkt uit onderzoek van Patiëntenfederatie Nederland bij bijna 8.000 mensen.
Patiëntenfederatie Nederland vertegenwoordigt een 200-tal patiëntenorganisaties in Nederland. In haar recente 'Patiëntenmonitor' bevraagt ze patiënten naar hun ervaringen van veiligheid in ziekenhuizen in Nederland. In het persbericht dat ze daarover verspreidde, communiceert ze vooral over 'ervaringen wanneer er iets (bijna) misgaat'.
In de meeste gevallen ging er iets (bijna) mis bij het stellen van de diagnose, gevolgd door respectievelijk het verstrekken van geneesmiddelen en tijdens de behandeling.
Volgens de respondenten, is de oorzaak waardoor er iets (bijna) misging, vooral een gebrekkige communicatie tussen zorgverleners en de patiënt, gevolgd door 'geen goede samenwerking tussen zorgverleners'.
Van de mensen bij wie iets misging, vindt 63% dat de zorgverlener dit had kunnen voorkomen. In het geval dat er bijna iets misging, is dit percentage lager: 49% geeft aan dat de zorgverlener het had kunnen voorkomen. 37% van de mensen bij wie iets bijna misging, zegt dat zij dit zelf hadden kunnen voorkomen. Bij mensen waar iets echt misging is dit 18%.
Van de ziekenhuisbezoekers bij wie effectief iets misging, had 22% tijdelijk lichamelijk letsel. 19% maakt gewag van psychisch letsel zoals angst of depressieve klachten. 16% van de mensen bij wie het misging, heeft een blijvend lichamelijk letsel overgehouden. Van de ziekenhuisbezoekers bij wie iets bijna misging, heeft een derde hiervan alleen ongemak ervaren. 15% heeft er geen last van gehad.
Actie ondernemen
De monitor peilde ook of het ziekenhuis actie ondernomen had nadat er (bijna) iets mis was gegaan. Als er iets mis ging, werd dat volgens de respondenten in 26% van de gevallen toegegeven. Bij de groep bij wie het bijna misging, was dat 13%.
Opmerkelijk is dat wanneer er iets bijna iets misging, er vaker actie is ondernomen om herhaling te voorkomen (11%) vergeleken met gevallen waar er iets echt misging (9%). Maar in een kwart van de gevallen waarin het echt misging, is dan weer geen actie ondernomen.
Wat ondernamen patiënten? 48% van de groep bij wie er iets bijna mis ging, ondernam niets. Een kwart vroeg een gesprek met de zorgverlener aan. 13% diende een klacht of schadeclaim in nadat er iets was mis gegaan.
Tot slot doet de patiëntenfederatie ook enkele aanbevelingen. Zo benadrukt ze dat het voor patiënten "belangrijk [is] dat zorgverleners de medische achtergrond van de patiënt kennen. Niet of niet helemaal op de hoogte zijn van de situatie van de patiënt geeft een onveilig gevoel".
Ze legt er eveneens de nadruk op "tijd [te] nemen voor de patiënt, nazorg, duidelijke uitleg, goede voorbereiding en uitleg over geneesmiddelen". Zorgverleners moeten ook weten dat verschil in uitleg leidt tot onduidelijkheid bij veel patiënten.
Het is volgens de koepelorganisatie ook belangrijk dat zorgverleners uitleggen waarom zij informatie meerdere keren aan patiënten vragen. "Zonder uitleg kan dit patiënten een onpersoonlijk, ongemakkelijk of onveilig gevoel geven."
Jongere patiënten hebben een andere informatiebehoefte dan oudere patiënten, klinkt het tot slot.