Grote werven, grootse plannen
De gezondheidsbegroting 2022 zet een stap naar vernieuwing - zich inschrijvend in de grote werven van de gezondheidszorg. Er worden al concrete stappen in het vooruitzicht gesteld, zoals het promoten van het dagziekenhuis. Artsenvertegenwoordigers missen evenwel een financieel perspectief voor een eigen akkoord met de ziekenfondsen.
De gezondheidsbegroting voor 2022 bedraagt 31,76 miljard euro. Dat is met een groeipakket van 730 miljoen euro (groeinorm van 2,5%), en een totale indexmassa van 299 miljoen euro (gezondheidsindex van 0,79% plus de 'spilindexmassa' voor 2021 én voor 2022). Ook 250 miljoen voor de uitvoering van het sociaal akkoord is ingecalculeerd. Bij de berekening van het basisbedrag wordt de compensatie voor de volledige ontvangst van artikel 111-contracten in 2021 er afgetrokken (876 miljoen) - maar voor de uiteindelijke begroting wordt de compensatie voor 2022 er weer bijgeteld (1,3 miljard).
Hervorming
De begrotingsnota schrijft zich in in de grote hervormingen die bezig zijn - het werk van de taskforces rond de begrotingsdoelstellingen die ook een instrument inhouden om de prioriteit van uitgaven in te schatten, de selectie en uitwerking van de 300 fiches voor appropriate care die al in het tussentijdse rapport van 15 juli werden verwerkt, en de uitwerking van een meerjarenperspectief - wat in de nota vrij opmerkelijk wordt ingeschreven in het ritme van de regeringsprogramma's. De nota dringt aan op de tijdige en correcte uitwerking van het eindrapport. Maar ook de andere lopende werven moeten volgens programma worden afgewerkt: de hervorming van de nomenclatuur (met aandacht voor een rechtvaardigere inkomensverdeling tussen artsen), die van de ziekenhuisfinanciering en van het ziekenhuislandschap. De nota vraagt ook aandacht voor andere zorgsectoren, zoals de vergoedingsmassa voor officina-apothekers, de betere financiering van de mondzorg (een pakket van 45 miljoen euro in appropriate care), een opwaardering van de revalidatie-inspanningen van de kinesitherapeuten,... Ook de andere zorgberoepen dan artsen vragen overigens een herijking van hun nomenclatuur. De begrotingsnota wijst ook op de eis van die disciplines om de beroepsvertegenwoordiging binnen de overeenkomsten in het algemeen beter te financieren...
Als belangrijke hefboom voor de hervorming van de gezondheidszorg wordt het geïntegreerd, elektronisch en interprofessioneel patiëntendossier genoemd. Dat wordt niet één centraal dossier waarin iedere zorgverlener zijn gegevens registreert, maar een uitwisselingsplatform voor de gegevens van één patiënt. Zoiets opzetten vereist onderzoek: hoe maak je de verschillende elektronische dossiers interoperabel en hoe structureer je gegevens? Welke beslissingsondersteuning is mogelijk? Hoe beveilig je het systeem tegen de plaag van cyber attacks? Maar eind 2022 zou men al moeten overstappen op de operationele fase. Het Verzekeringscomité vindt dat de uitwerking van deze digitale innovatie niet binnen het strikte budget van de zorgverstrekking valt. Het vraagt zich af of niet een beroep kan gedaan worden op de middelen voor het relanceplan van de EU. Andere hefbomen binnen de globale hervorming zijn het onderzoek van financieringsmodellen (de nota zet vraagtekens bij de prestatiebetaling), en het wegwerken van financiële drempels en eigen bijdragen voor patiënten.
Appropriate care
De begrotingsnota maakt een budget vrij van 123,6 miljoen voor appropriate care binnen wat ze beschouwt als 'gezondheidsdoelstellingen'. Negen miljoen euro wordt daarbinnen opzij gezet voor het wegnemen van financiële obstakels voor het dagziekenhuis - wat de weg moet vrijmaken voor meer verschuivingen binnen het Budget Financiële Middelen. Net geen 50 miljoen euro wordt opzij gezet voor secundaire en tertiaire preventie door geïntegreerde zorg, waaronder 5 miljoen voor het 'voortraject' diabetes, 5 miljoen voor een zorgpad voor obese kinderen, 10 miljoen voor een perinataal zorgtraject voor kwetsbare vrouwen, 5 miljoen voor pulmonaire revalidatie, enzovoort.
3,5 miljoen gaat naar 'optimalisatie van het geneesmiddelengebruik, zoals het Gesprek Goed Geneesmiddelengebruik (GGG) en de medication review in de woonzorgcentra. Het vermelde budget voor mondzorg valt onder de noemer 'toegankelijkheid'. Daarin wordt ook 13,3 miljoen opzijgezet voor de verlaging van het plafond van de maximumfactuur - het opheffen van het verbod op de derdebetalersregeling is ook in het voorstel verwerkt, maar wordt op 0 euro begroot.
'Transversaal' is geen toverwoord
Het ASGB/Kartel stemde op het Verzekeringscomité vóór de nota om het overleg een kans te geven - ondank heel wat twijfels. Het syndicaat betreurt dat het geld dat er dankzij de groeinorm was voor appropriate care integraal ging naar zogenaamde transversale projecten. De uitwerking daarvan blijft vaag - de voorstellen zijn weinig onderbouwd, luidt het. Transversale maatregelen moeten net zoals als alle andere maatregelen hun meerwaarde bewijzen. Transversale voorstellen vanuit een puur ideologisch geloof zullen alleen maar leiden tot meer bureaucratie - waarschuwt het syndicaat.
Co-voorzitter van Kartel, dokter Thomas Gevaert, betreurt in zijn reactie op artsenkrant.com ('Quo vadis overlegmodel?') dat er geen extra geld beschikbaar is gemaakt voor de opwaardering van sommige specialistenconsultaties en voor de uitvoering van de plannen rond de huisartsenwachtposten. Er is geen geld voor een nieuw akkoord artsen-ziekenfondsen. De overheid mag het bestaande overlegmodel artsen-ziekenfondsen niet verdrinken in een transversale plas, waarschuwt hij - ze heeft de artsen nodig als volwaardige gesprekspartners. Volgende keer beter.
Ziekenfondsen verheugd
Het Intermutualistisch Agentschap verheugt zich in een persmededeling op de brede steun die de begrotingsnota kreeg in het Verzekeringscomité. Alle (22) vertegenwoordigers van de ziekenfondsen stemden voor. Op de bank van de zorgverleners stemden 17 leden voor, vier onthielden zich en één stemde tegen.
'Efficiëntiewinst door artsen voor artsen'
De begrotingsnota bevat goede voorstellen, maar behandelt de artsen stiefmoederlijk, vindt de Bvas. Haar vertegenwoordigers hebben zich op het Verzekeringscomité dan ook onthouden. De artsen hebben zich heruitgevonden tijdens de covidcrisis - maar er komt in ruil voor het vele extra werk dat ze hebben geleverd geen compensatie voor het inkomensverlies van het voorbije jaar. Artsen verwachten in 2022 in de eerste plaats een billijke vergoeding. Bij de hervorming van de ziekenhuisfinanciering en het wegwerken van supplementen moet een correcte vergoeding van het werk van de arts ook voorop staan - welzijn moet voor iedereen centraal staan, voor de patiënt maar ook voor de arts. Wanneer door meer appropriate care artsen efficiëntie realiseren, moet de winst ook opnieuw geïnvesteerd worden in de medische zorg door artsen. Elke zorgverlener moet doeltreffender gaan werken.
De Bvas maakt een aantal concrete bemerkingen:
- Het syndicaat is vóór het gedeelde geïnformatiseerde dossier, maar dat moet correct begroot worden. Het bijhouden van gegevens die gedeeld kunnen worden, vraagt een aanzienlijke tijdsinvestering. Met de 50 miljoen euro die men nu in het project wil steken, kan men artsen per week hooguit vergoeden voor 20 minuten werk.
- In de maatregelen rond geestelijke gezondheidszorg vergeet men de belangrijke rol van de psychiater.
- Het is volgens het Verzekeringscomité nodig de financiering van de wijkgezondheidscentra opnieuw te onderzoeken. De Bvas stelt dat men dan meteen de financiering van groepspraktijken van zelfstandige huisartsen erbij moet nemen - zij staan in voor een groot stuk van de capaciteit in de eerste lijn.