Vaccinatiegraad zorginstellingen publiek gemaakt
Op kwaliteit.be publiceert VIKZ de vaccinatiegraad van 548 zorginstellingen - honderden woonzorgcentra en vier vijfden van de ziekenhuizen. Tegelijk publiceert het KCE een rapport met de vaccinatiegraad bij werknemers van alle Belgische zorginstellingen.
Iemands vaccinatiestatus is een gevoelig medisch gegeven, bechermd door de privacywetgeving. In België mag een werkgever niet naar de vaccinatiestatus van een personeelslid vragen. Een ziekenhuis kan dus niet vertellen hoeveel van de zorgverleners en ander personeel die er werken, gevaccineerd is.
Correctie: nu kunnen vele Vlaamse zorginstellingen dat wel, in eerste instantie dankzij Zorg en Gezondheid en het Vlaams Instituut voor Kwaliteit van de Zorg.
Kwaliteitsindicator
Deze instellingen werkten samen met Sciensano, het KCE en PAQS (Plateforme pour l'Amélioration continue de la Qualité des soins et de la Sécurité des patients, van de Brusselse en Waalse zorginstellingen) een kwaliteitsindicator voor de vaccinatie uit.
De Vlaamse instellingen konden - als ze dat wilden - hun data (over het zorgpersoneel dat er werkt) doorgeven aan het Agentschap Zorg en Gezondheid. Het Agentschap zorgde voor een koppeling aan Vaccinnet en verwerkte de 'geaggregeerde' gegevens.
De instellingen die dat deden, kunnen nu hun vaccinatiegraad publiek maken. Ook VIKZ doet dat op de website zorgkwaliteit.be - waar de kwaliteitsindicatoren voor zorginstellingen worden gepubliceerd en kunnen worden vergeleken.
De indicator 'vaccinatiegraad' vindt men onder de rubriek 'patiëntveiligheid' - samen met de indicatoren voor handhygiëne, volledigheid geneesmiddelenvoorschrift, checklist 'veilige heelkunde',...
Rapporten
VIKZ publiceert ook een aantal rapporten - met de globale resultaten, en afzonderlijk de resultaten voor de algemene ziekenhuizen en revalidatiecentra, de psychiatrische ziekenhuizen en de woonzorgcentra.
In de rapporten voor de drie sectoren vindt men ook telkens de gegevens van de individuele instellingen die deelnamen. Hun plaats in het geheel van de sector wordt weergegeven in boxplots en in een trechtergrafiek.
Het publiek krijgt de gegevens te zien van de vaccinatiegraad binnen de instelling in het algemeen, maar ook voor het zorgpersoneel afzonderlijk en het andere personeel (administratie,logistiek,...).
De tabel hieronder geeft een samenvatting voor het aantal zorginstellingen dat deelnam en de gemiddelde vaccinatiegraad.
De instellingen krijgen ook de vaccinatiegraad per 'functiegroep' - als die genoeg leden telt om de individuele vaccinatiestatus te kunnen maskeren.
De kwaliteitsindicator 'vaccinatiegraad' zal maandelijks opnieuw worden bepaald. Instellingen die nog niet hebben deelgenomen, kunnen dat nog op een later tijdstip.
Een aantal Vlaamse zorginstellingen tellen behoorlijk wat personeelsleden die niet in het Vlaamse gewest zelf wonen. Zorg en Gezondheid kon hier geen koppeling maken met Vaccinnet - deze instellingen moeten het voorlopig nog zonder kwaliteitsindicator vaccinatiegraad stellen, ondanks hun deelname.
België
Het KCE maakte gelijktijdig met VIKZ de resultaten bekend van een analyse van de vaccinatiegraad in alle Belgische zorginstellingen. Dit levert een éénmalig onderzoeksrapport op.
De werkwijze van het KCE berustte niet op medewerking van de zorginstellingen. Het Kenniscentrum maakte gebruik van de lijsten van werknemers die elke instelling aan de RSZ moet doorgeven (via de Déclaration multifonctionelle - multifunctionele Aangifte of DmfA).
Het eHealth-platform zorgde voor een koppeling naar de databank met de vaccinatiestatus voor covid. Opnieuw worden alleen de 'geaggregeerde gegevens' - de statistieken - verder verwerkt.
Het KCE-rapport is vollediger in die zin dat alle Belgische instellingen die konden worden geïdentificeerd in de analyse zijn meegenomen. De hele procedure blijkt niet zo eenvoudig als het misschien klinkt - de werkwijze en de problemen die erbij opduiken zijn beschreven in het rapport.
Maar het KCE-rapport houdt geen rekening met zelfstandige zorgverleners in de instellingen. De vaccinatiegraad van artsen in ziekenhuizen is bijvoorbeeld niet meegenomen.
In de tabel hieronder vindt u een samenvatting van de resultaten per gewest.
Een grafiek die voor ziekenhuizen en voor woonzorcentra die een mooi beeld geeft per provincie en voor Brussel vindt u hieronder.
Er zijn eigenlijk weinig verrassende bevindingen in het KCE-rapport. We zetten ze even bondig op een rijtje:
- De vaccinatiegraad in zorginstellingen gelegen in Vlaanderen ligt duidelijk hoger dan in Wallonië en Brussel-Hoofdstad. Daarnaast is ook de variatie in de vaccinatiegraad lager in Vlaanderen dan in de andere regio's.
- De vaccinatiegraad is in alle regio's hoger in de ziekenhuizen dan in de woonzorgcentra. De vaccinatiegraad in psychiatrische ziekenhuizen ligt iets lager dan in andere ziekenhuizen.
- De vaccinatiegraad van het personeel van woonzorgcentra ligt in Vlaanderen hoger dan in de algemene bevolking, in Waalse en Brusselse woonzorgcentra is de vaccinatiegraad op hetzelfde niveau als in de algemene bevolking.
- Personeel werkzaam in zorginstellingen in Wallonië en Brussel-hoofdstad maakt respectievelijk, 53,1% en 24,1% uit van de groep niet-gevaccineerde werknemers - de resterende 22,8% niet-gevaccineerd personeel is werkzaam in Vlaanderen. In absolute cijfers is de grootste groep van niet-gevaccineerd personeel dus terug te vinden in Waalse zorginstellingen.
- Net als in de algemene bevolking, zien we dat de vaccinatiegraad van het personeel in zorginstellingen stijgt met de leeftijd. Vooral in de Brusselse woonzorgcentra ligt de vaccinatiegraad onder jongere werknemers erg laag: 52,3% volledig gevaccineerd in de leeftijdsgroep van 18 tot 34 jaar in de publieke woonzorgcentra en 56,1% privécentra. In de leeftijdsgroep van 35 tot 44 JAAR stijgt dit naar 64,7%, respectievelijk 60,5%.
Sensibiliseren, en zelfs verplichten
In een reactie op de cijfers van het KCE stelt federaal minister van Volksgezondheid, Frank Vandenbroucke, dat het wel degelijk verschil uitmaakt of een directie in het woonzorgcentrum zijn personeel probeert warm te maken voor vaccinatie. Volgens de Vooruit-minister blijkt dat uit de grote variatie van de vaccinatiegraad in de Brusselse instellingen.
"Ik vraag expliciet aan de directies van de zorginstellingen om verder te sensibiliseren", zegt Vandenbroucke.
Het hoofd van de Brusselse gezondheidsinspectie, Inge Neven, pleit voor een verplichte vaccinatie. "Ik verwacht de komende dagen vijf adviezen", vertelt Vandenbroucke daarover."'Een werkgroep buigt zich over de juridische aspecten en het overleg met de sociale partners loopt. Ik hoop dat we nog voor het einde van het jaar tot een resultaat kunnen komen."
Daarop hoeven de directies overigens niet te wachten, vindt hij. (Bron voor deze commentaar: Belga.)