WGO focust op mentale zorg en sterke eerste lijn

De geestelijke gezondheidszorg centraal plaatsen in het maatschappelijke herstel, en de eerste lijn versterken. Dat zijn twee prioriteiten voor dokter Hans Kluge, directeur van WGO, regio Europa.
Op 22 en 23 juli laatstleden vond de 'Athens Mental Health Summit' plaats - een (deels virtuele) bijeenkomst van de gezondheidsministers en ver- tegenwoordigers van de verschillende landen die deel uitmaken van de WHO European Region. Ook patiënten- verenigingen en professionele organi- saties namen eraan deel. De WHO European Region telt 53 landen van Londen tot Vladivostok, met inbegrip van Turkije en Israel.
Extra inspanningen
In een verklaring naar aanleiding van de top erkennen de lidstaten dat de covidpandemie zelf een bedreiging vormt voor de psychische gezondheid. Dat zowel op korte als op lange termijn. En het gaat de bevolking in het algemeen aan, maar vooral kwetsbare groepen in het bijzonder.
De ministers van de 53 landen stellen dat hun landen de crisis zullen aan- grijpen om extra inspanningen te leveren. Onder meer willen ze inves- teren in preventieve strategieën, in vroegtijdige detectie in de eerste lijn en in laagdrempelige en goed geïntegreerde zorg. Ook gaan ze werk maken van tijdige en innovatieve interventies. Bovendien is er de vaste wil om mee te werken aan WGO-programma's om van psychische zorg een belangrijk en toegankelijk onderdeel te maken van de gezondheidszorg in het algemeen.
"Het werd hoog tijd om het thema van de geestelijke gezondheid uit het verdomhoekje te halen en te integreren in de algemene gezondheidszorg en het sociale herstelproces", zegt Hans Kluge. "Al van in februari bekijkt een technical advisory group wat de meest prangende kwesties in onze regio zijn. Dat werk culmineerde in de top van Athene. Psychische gezondheid moet gezien worden als een mensenrecht - onmisbaar voor een welvarende en productieve gemeenschap", onderstreept Kluge verder.
Slovenië als voorbeeld
Voorts is hij er voorstander van om verschillende interventies te ontwik- kelen voor verschillende groepen. "Ten eerste is er een programma nodig voor de algemene bevolking en ten tweede één voor kwetsbare groepen, zoals kinderen en jonge mensen, en bijvoorbeeld ook voor vluchtelingen", dixit dokter Kluge.
Speciale aandacht zal de WGO ook besteden aan psychische zorg voor gezondheidswerkers en voor sociale werkers. "Daarbij mogen we de mantelzorgers ook niet in de kou laten staan", aldus Kluge.
De week voor de top in Athene was dokter Kluge in Ljubljana om te praten met de premier van Slovenië. Dat land heeft net het voorzitterschap van de Europese Unie overgenomen. "Van dat voorzitterschap wil ik gebruik maken om de versterking van de eerstelijnszorg in de EU te promoten", zegt de Belg.
Hans Kluge legt uit dat hij niet zomaar gebruik maakt van het Sloveense voorzitterschap. "Slovenië is een voorbeeld van een land met een sterke eerstelijnssector. De mensen hebben er een groot vertrouwen in de eerste lijn, ze lopen niet direct naar het ziekenhuis. De eerste lijn is er zeer goed opgeleid, en is goed geëquipeerd."
Daarnaast worden Sloveense eerstelijnswerkers ook goed betaald en ze werken multidisciplinair. "Als je de patiënt in zijn geheel wilt helpen, rekening houdend met economische en sociale dimensies, is een multidisciplinair centrum een goede oplossing."
Hans Kluge onderstreept dat de eerste lijn de nexus van de gezondheidszorg moet zijn. "Uiteraard zijn ziekenhuizen ook erg belangrijk maar vooral om complexe gevallen op te vangen."
'Maak van digitale zorg een basisrecht'
Bij onze noorderburen vragen Zorgverzekeraars Nederland en Patiëntenfederatie Nederland aan een nieuw kabinet om het recht op digitale zorg in de wet te verankeren. Zij zien een wettelijke verankering als een laatste stap in de werkelijke implementatie van digitale zorgverlening.
In een interview in het Algemeen Dagblad lichten de organisaties hun standpunt toe. Tijdens de coronacrisis bleek dat digitale zorg niet alleen kan bijdragen aan kwaliteit van zorg en leven, maar ook aan de beschikbaarheid van zorg. Daarom hopen Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en Patiëntenfederatie Nederland dat "het lukt om de digitale zorg vast te houden".
Beide organisaties vinden dat patiënten het recht moeten krijgen om te kiezen wat ze nodig hebben: digitaal, live of een combinatie van beide. Aan de volgende regering vragen ze om het initiatief te nemen om dit keuzerecht in de wet te verankeren.
Het is niet voor het eerst dat in Nederland een dergelijke oproep weergalmt. In het najaar van 2020 klopten zes artsen uit verschillende disciplines met een vergelijkbare boodschap aan bij het Nederlandse ministerie van volksgezondheid en ook in maart van dit jaar stelde een andere zorgverzekeraar er dat keuzevrijheid voor digitale zorg een basisrecht moet zijn voor elke patiënt.