Hoe meer ervaring, hoe positiever over online inzage patiëntendossier
In Nederland zijn huisartsen sinds juli 2020 wettelijk verplicht om patiënten elektronische inzage in hun medische gegevens aan te bieden. Nivel, Radboudumc en de Universiteit Maastricht bevroegen 4.000 huisartsenpraktijken naar hun eerste ervaringen met online inzage.
De inzage in het eigen dossier is niet nieuw, wat nieuw is sinds juli 2020 is dat dit elektronisch moet kunnen.
Aan de hand van een online vragenlijst bevroegen Nivel, Radboudumc en de Universiteit Maastricht midden december 2020 4.000 huisartsenpraktijken naar hun eerste ervaringen met de online inzage en de impact hiervan op de praktijk. Zo'n 550 praktijken vulden de vragenlijst in.
Uit de antwoorden blijkt dat de meeste van de bevraagde huisartsenpraktijken vorig jaar effectief gestart zijn met het aanbieden van online inzage. Bijna alle ondervraagde huisartsenpraktijken (88%) regelen de online inzage in samenwerking met het zogenaamde OPEN-programma. Via OPEN, een initiatief van enkele huisartsenorganisaties en het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG), kunnen huisartsenpraktijken online inzage aanbieden, waardoor de patiënt de gegevens direct kan bekijken via een patiëntenportaal bij hem/haar thuis. In het kader van OPEN hebben HIS-leveranciers ook de mogelijkheid ingebouwd om vanuit het HIS een digitaal afschrift van elk patiëntendossier te maken.
Tien procent van de praktijken past geen online inzage toe, maar geeft aan dat wel van plan te zijn.
Nog weinig ervaring
Op de vraag wat ze vonden over online inzage, moesten veel huisartsenpraktijk het antwoord (nog) schuldig blijven. Hetzelfde wat betreft de eerste ervaringen van hun collega's of patiënten. De onderzoekers verklaren dit door de beperkte ervaring met online inzage: het percentage respondenten dat 'weet (nog) niet' invulde, is het hoogst voor praktijken die in 2021 zijn gestart met het aanbieden van online inzage.
De praktijken die al wel hun eerste ervaringen konden delen, waren overwegend positief, vooral de praktijken die hier al langer ervaring mee hebben.
Impact op werkbelasting
Verder peilden de onderzoekers ook naar de impact op de werkbelasting - en omstandigheden. Van de respondenten gaf 44% aan dat zij denken dat het aantal administratieve handelingen en het aantal e-consulten is toegenomen door online inzage.
In zo'n 60% van de praktijken nam de tijdsbelasting voor huisartsen en praktijkassistenten toe of bleef deze gelijk. Het aantal consulten in de praktijk alsook het aantal doorverwijzingen bleef gelijk.
Online inzage blijkt volgens praktijken ook gevolgen te hebben voor de manier vandossier- en consultvoering. 40% van de praktijken gaf aan vaker 'lekentaal' te gebruiken in het dossier. Online inzage heeft daarnaast bij een groot aantal praktijken geleid tot vragen van patiënten over uitslagen van diagnostische tests en medicatielijsten in het online medisch dossier.
Als uitslagen al ingezien kunnen worden, voordat de huisarts de patiënt hierover informeert (of als hierin onduidelijke uitslagen staan), nemen patiënten hierover apart contact op met de praktijk, zo blijkt onder andere uit de open antwoorden die respondenten gaven. Ook vragen en opmerkingen over medicatielijsten komen voor, als overzichten niet up-to-date of volledig zijn en patiënten dit doorgeven bij de huisarts, zo stellen de onderzoekers vast.
Keuper, J., Batenburg, R., Vis, E., Flinterman, L., Verheij, R. Eerste inzichten in de ervaringen van huisartsenpraktijken met online inzage. Online inzage in het medisch dossier van de huisartsenpraktijk. Utrecht: Nivel, 2021.