Aantal verkeersdoden historisch laag in eerste kwartaal
Volgens de jongste verkeersveiligheidsbarometer van Vias institute daalde het aantal doden ter plaatse in het eerste kwartaal van 2021 met 22% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Er waren 12% minder letselongevallen. Het aantal doden bij de fietsers steeg echter.
Tijdens de eerste 3 maanden van 2021 waren er 80 verkeersdoden, tegenover 102 in het eerste kwartaal van 2020. Het gaat hierbij uitsluitend om 'doden ter plaatse', d.w.z. dat wie overlijdt na weggevoerd te zijn van de plaats van het ongeval niet in deze cijfers opgenomen is. Het aantal gewonden daalt ook (van 9.250 naar 7.849, ofwel -15%), net zoals het aantal letselongevallen (van 7.484 naar 6.593, ofwel -12%).
De dalende cijfers zijn natuurlijk grotendeels te verklaren door de covid-19-pandemie. In het eerste kwartaal van 2021 is met name het effect van de avondklok merkbaar. Het aantal ongevallen 's nachts daalde met 60% tijdens weekendnachten en met 48% tijdens weeknachten. Het aantal on- gevallen met een bestuurder onder invloed van alcohol daalde met 39% . De beperking van het aantal verplaatsingen tijdens deze periode heeft dus zeker een gunstige invloed gehad op de verkeersveiligheid.
Toch stelde Vias institute ook minder positieve tendensen vast. Er waren meer verkeersdoden bij fietsers (van 4 naar 10 doden, waarvan 9 in Vlaanderen) en meer ongevallen waarbij een bestelwagen betrokken is (van 6 naar 9 doden). Op nationaal vlak daalde het aantal letselongevallen voor alle types weggebruikers, behalve voor de motorrijders.
Naar zone 30 overal?
In Brussel was er een forse daling van het aantal verkeersdoden (van 7 naar 2) en het aantal letselongevallen voor alle types weggebruikers (van 820 naar 635). Volgens Vias mag deze daling minstens deels toegeschreven worden aan de invoering van 'Stad 30', de ver- algemeende zone 30 op bijna het volledige wegennet, op 1 januari van dit jaar.
Tijdens de internationale Week van de Verkeersveiligheid pleitten de Verenigde Naties voor een veral- gemeende snelheidsbeperking van 30 km/u in alle straten waar voet- gangers, fietsers en gemotoriseerd verkeer de openbare weg delen. Zo'n snelheidsbeperking zal niet alleen leiden tot minder verkeersdoden, maar ook aanzetten om te kiezen voor actieve vervoerswijzen zoals wandelen en fietsen.
Belgische bestuurders slechtste leerling van de klas
Zowat 84% van de Belgische bestuurders zondigt wel eens tegen het verkeersreglement. Dat is de slechtste score van 11 Europese landen. Zo 'vergeet' twee derde van de Belgische bestuurders te vertragen bij wegenwerken.
Fondation Vinci Autoroutes bevraagt al elf jaar weggebruikers over hun gedrag op de weg. Voor de 'Barometer Verantwoord Rijgedrag' ondervroeg het onderzoeksbureau Ipsos 12.400 mensen in 11 Europese landen. Volgens de Barometer verklaart 84% van de Belgische bestuurders wel eens af te wijken van de bestaande verkeers- regels. Dat is het hoogste percentage in alle bevraagde landen. Het gemiddelde bedraagt 75%. De laagste score, 68%, is voor Slovakije.
Als voornaamste reden om bepaalde regels niet te volgen halen Belgische bestuurders aan dat de regels niet coherent zijn (60%), dat de regels alleen bestaan om boetes te geven (30%), dat zij bijzonder voorzichtig zijn (20%), dat de regels hun vrijheid aantasten (8%) en dat ze ervaren bestuurders zijn (8%).
Gevaar bij wegenwerken
Van die bijzondere voorzichtigheid is weinig te merken als het gaat om vertragen bij wegenwerken. Twee op drie Belgische bestuurders geeft aan dat ze dat wel eens nalaten. Nergens in Europa wordt deze elementaire voorzorgsmaatregel door een dermate groot deel van de bestuurders genegeerd. Veiligheidsinstituut Vias institute wijst erop dat in ons land in 2019 zomaar even 23 mensen om het leven kwamen in de buurt van wegenwerken - het hoogste aantal slachtoffers van de voorbije vijf jaar.
Andere verkeersregels die Belgen al eens negeren: doorrijden terwijl het licht al op oranje staat (62%), niet volledig stoppen (61%), al rijdend navigatieystemen instellen (55%), op de middenstrook rijden terwijl de rechterrijstrook vrij is (49%) en voorrang nemen wanneer de bestuurder die voorrang heeft te lang treuzelt (49%).
Nog een opvallende vaststelling is dat nergens in Europa zo veel bestuurders als hoofdreden om de wegcode toch te volgen aangeven dat ze vooral een boete willen vermijden: 20% of bijna dubbel zoveel als het Europese gemiddelde (11%). Andere redenen zijn: omdat de regels relevant zijn (30%), om zichzelf te beschermen (23%), om anderen te beschermen (15%) en om andere inzittenden te beschermen (12%).
Covid-19-maatregelen
De enquête polste ook of de deelnemers zich aan de maatregelen ter bestrijding van de covid-19 pandemie hielden. 70% van de Belgen geeft toe zich niet steeds aan die regels te houden. Als voornaamste reden om de covid-19-regels niet te volgen halen vermelden de Belgische respondenten dat de regels niet coherent zijn (50%), dat ze zelf waakzaam genoeg zijn (50%), en dat de regels hun vrijheid aantasten (17%). Volgens de enquête houden de Zweden zich het slechts aan de maatregelen: 80% negeert deze soms.