Na bijna 40 jaar een betere regeling voor aso's
Artsen en ziekenhuizen bereikten na een lange dag onderhandelen een akkoord over een betere sociale bescherming van artsen-specialisten in opleiding. VASO is blij met het akkoord en blaast staking af. CIMACS liep op het laatste moment weg van de tafel.
VASO (de Vlaamse vereniging van artsen-specialisten in opleiding) was gisteren ook de eerste om te reageren op het bereikte akkoord.
"Een historisch akkoord en een duurzame structurele omslag", zo schuwt VASO-voorzitter dokter Jonas Brouwers de grote woorden niet. Sinds 1983 werden er geen aanpassingen meer gedaan aan de arbeidsvoorwaarden en sociale bescherming van artsen in opleiding. "Er moet nu verder gewerkt worden aan een duurzaam opleidingsklimaat voor de artsen in opleiding," aldus Brouwers.
De houding van het VASO - dat een aangekondigde staking voor vandaag, 20 mei, afblies - contrasteert met die van de Franstalige tegenhanger CIMACS. De Franstalige 'macs' of aso's liepen op het laatste moment weg van de onderhandelingstafel en organiseren vandaag wel een staking.
Lange lijst van bereikte punten
Het is overigens niet mis wat er voor de aso's uit de brand werd gesleept: minimumregels met een uniform basisloon, een regeling voor extra uren en wachtvergoedingen, afspraken over de vakantiedagen en tijd voor de opleiding, een aantal sociale beschermingsmaatregelen,... Een onafhankelijk controlesysteem, uitzicht op een vertegenwoordiging in het Nationaal Paritair Comité Artsen-Ziekenhuizen,...
Een overzicht van wat in het akkoord staat leest u in de kadertjes. De rest van de reacties en commentarel leest u daaronder.
Betere arbeidsomstandigheden en betere lonen. In een persbericht noemt de minister van Sociale Zaken onder meer:
- een salarisverhoging van ongeveer 10% (basissalaris en 'aanwezigheidsdienst');
- basisloon van 3112,92 euro bruto (1ste jaar), dat elk jaar op 1 januari wordt geïndexeerd en jaarlijks wordt verhoogd (tot maximum 3761,92 euro bruto aan het einde van de opleiding, als die zeven jaar duurt);
- beloning van 110% van het basissalaris voor overwerk;
- beloning van 125% van het basissalaris voor nachtdiensten;
- 150% van het dagloon voor weekends en feestdagen;
- vast tarief van 50 euro per periode van 12 uur voor extra dienst tussen 8 uur 's morgens en 8 uur 's avonds;
- 20 wettelijke vakantiedagen plus 10 feestdagen, met de mogelijkheid om ten minste 10 ononderbroken vakantiedagen op te nemen;
- naleving van de werktijden, de maandelijkse planning wordt ten minste vier weken vóór het begin van de maand aan aso's meegedeeld;
- onkostenvergoeding van 100 euro voor reis-, telefoon- en informaticakosten;
- kosten voor wetenschappelijke activiteiten vergoed in overleg met de promotor.
Een voltijdse tewerkstelling (voor werk en opleiding) bedraagt 48 u. per week, meldt Zorgnet-Icuro daarnaast. Met wachtdiensten kan dit oplopen tot 60 u.
Betere sociale bescherming, met onder meer:
- bescherming voor vrouwen tijdens zwangerschap: vanaf 26 weken zwangerschap mag de aso geen diensten meer verrichten tussen 20.00 en 8.00 u., niet meer worden blootgesteld aan ioniserende straling en niet meer deelnemen aan MUG-interventies - wie zwanger is, mag ook niet meer dan 12 uur na elkaar werken;
- recht op palliatief verlof;
- gegarandeerd loon vanaf 1 maand arbeidsongeschiktheid;
Toezicht op de werk- en rusttijden
Een essentieel onderdeel van de overeenkomst is de registratie van de werk- en rusttijden. De overheden zullen een onafhankelijke derde partij aanwijzen, die eventuele niet-naleving van de afspraken kan vaststellen met het oog op bemiddeling en, indien nodig, interventie van de bevoegde inspectiediensten.
De nieuwe overeenkomst treedt in werking vanaf het academiejaar 2021-2022 en zal binnen de twee jaar geëvalueerd worden.
Toch is het werk ook nog niet af. De Nationaal Paritaire Commissie voor Artsen en Ziekenhuizen zet zijn werkzaamheden voort.
Nog te realiseren:
- een verbetering van pensioenrechten van alle ASO's;
- het vinden van financiële prikkels voor medische disciplines met een tekort aan kandidaten;
- het blijven verbeteren en harmoniseren van de arbeidsomstandigheden;
- de opname van aso's in de samenstelling van het Nationaal Paritaire Commissie.
Reacties artsensyndicaten
Het eerste artsensyndicaat om met een reactie naar buiten te komen is het ASGB. Dat verheugt zich op het bereikte akkoord, dat vooral de aso's ten goede komt - zoals de bedoeling was. ASGB/Kartel verdedigde in de NPCAZ het standpunt dat het in de zomer vorig jaar samen met BVAS innam.
ASGB/Kartel is verder van mening dat voor het sociaal statuut van de aso's het best het bedrag dat het Riziv hiervoor uitbetaalt, wordt verhoogd. Een bediendestatuut voor aso's blijkt volgens het syndicaat onbetaalbaar. Omdat de meest aso's later als arts toch zelfstandige worden, zijn ze het meest gebaat bij een pensioenopbouw, redeneert ASGB.
ASGB stelt ook vast dat de aso's tevreden zullen moeten zijn met een uurloon dat iets lager uitvalt dan dat van de haio's. Een hoger loonbarema was voor de ziekenhuizen onhaalbaar.
Ook BVAS stelt dat het tevreden is met het bereikte akkoord. "Het is een belangrijke eerste stap op weg naar een sectoraal akkoord dat een collectieve overeenkomst garandeert die aan alle ziekenhuizen wordt opgelegd."
De meest benodigde zaken zijn bereikt, denkt dit syndicaat. Maar het onderstreept de onderhandelingen binnen de NPCAZ nog verder lopen.
BVAS betreurt ten zeerste de houding van de vertegenwoordiger van CIMACS.
Om het akkoord te financieren werd 30 miljoen euro vrijgemaakt: 10 miljoen door de Nationale Commissie Artsen-Ziekenfonden en 20 miljoen door minister Frank Vandenbroucke. De 10 miljoen euro van de NCAZ wordt gehaald uit het deelbudget voor de artsenhonororia.
Ziekenhuizen
Ook de Vlaamse ziekenhuiskoepel Zorgnet-Icuro reageerde namens de Belgische ziekenhuizen deze ochtend al tevreden op het bereikte akkoord. Het noemt het een evenwichtig akkoord, met "heel wat punten van vooruitgang".
"De verschillen tussen de regio's en tussen de verschillende soorten ziekenhuizen maakten het geheel wel erg complex, en het heeft tijd gevraagd om iedereen op één lijn te krijgen. Maar alle partijen zijn nu heel tevreden dat het akkoord er is", zo luidt het.
Pendeldiplomatie
Het akkoord is het resultaat van een lange, moeizame onderhandeling. Maandag zag de voorzitter van de NPCAZ, Jo De Cock, apart de vertegenwoordigers van de ziekenhuizen. En dinsdag waren de artsensyndicaten samen met de vertegenwoordigers van de aso's aan de beurt.
Dokter Marc Moens vroeg zich die dag af of Jo De Cock - 38 jaar nadat Jan Peers het sui generis-statuut uit zijn mouw schudde - er eindelijk in zou slagen de patstelling te doorbreken.
"Zal de Jo De Cock kunnen wat noch Jean-Paul Derq, noch Christian Decoster, noch Pedro Facon (in de korte tijd dat hij voorzitter was) gelukt is?"
Maar de pendeldiplomatie heeft resultaten opgeleverd. Vandaag prijst vooral minister van Sociale Zaken, Frank Vandenbroucke (Vooruit), de talenten van de Riziv-baas:
"Iedereen aan tafel deed zijn deel in dit verhaal. Ik wil dan ook in het bijzonder Jo De Cock, voorzitter van de Commissie, bedanken. Hij is een uitstekend bemiddelaar en heeft de voorbije maanden heel knap werk verricht om deze oplossing mogelijk te maken."