Patenten vrijgeven is slag in het water

Het is bon ton geworden om te eisen dat farmabedrijven de patenten op hun coronavaccins tijdelijk zouden vrijgeven. Die steeds luider klinkende roep neigt naar populisme.

Daar wringt het schoentje niet. Zouden we beter af zijn geweest als de patenten maanden geleden al waren vrijgegeven? Natuurlijk niet. Vaccins zijn niet plots wereldwijd vlot beschikbaar omdat J&J of Pfizer zijn kennis deelt. Vaccinproductie is onwaarschijnlijk delicaat, ingewikkeld en tijdrovend.

Elk bedrijf werkt zich uit de naad om betrouwbare productiepartners te vinden. Hoe delicaat zo'n zoektocht is, bewijzen de fel gemediatiseerde productieproblemen, onder meer bij AstraZeneca in ons land. Het is een illusie te denken dat nieuwe producenten dankzij de vrijgegeven patenten snel betrouwbare vaccins tegen covid-19 kunnen ophoesten. Bovendien wordt al te vaak vergeten dat ook de huidige producenten hun productie nog altijd aan het opschalen zijn. Dat dit geen eitje is, tonen de vele bevoorradingsperikelen aan.

Het is een illusie te denken dat nieuwe producenten dankzij vrijgegeven patenten snel betrouwbare vaccins kunnen ophoesten

Het schoentje knelt wel bij het wereldwijd doorsluizen van vaccins. Ondanks initiatieven als Covax, dat werd gelanceerd om coronavaccins in arme landen te verspreiden, schiet het maar niet op met de eerlijke verdeling ervan. De Verenigde Staten en Europa kunnen daar beter hun schouders onder zetten dan mee te huilen met de wolven in het bos. Dat gehuil maskeert het eigen falen om vaccins te verzekeren voor wie ernaast grijpt.

Niets weerhoudt onze leiders ervan collectief vaccins aan te kopen en ze linea recta af te leveren in de landen die ze noch kunnen produceren noch betalen. Het gewauwel over patenten leidt alleen maar de aandacht af van de echte oplossingen voor deze crisis.