Raadgevend Comité voor Bio-ethiek blaast 25 kaarsjes uit
Op 28 en 29 april organiseert het Raadgevend Comité voor Bio-ethiek zijn twaalfde tweejaarlijkse conferentie rond het thema 'Autonomie her-dacht'. Met deze webinar viert het comité meteen ook zijn 25-jarig bestaan.
In zijn inleiding tot het thema geeft het Raadgevend Comité heel wat courante voorbeelden waarbij autonomie -of het ideaal van autonomie- ter discussie staat. We citeren er een tweetal. "Een jonge twintiger die drugs gebruikt en alcohol drinkt, heeft de diagnose kanker gekregen. Het stoort het verzorgend personeel dat hij zijn behandeling niet volgt en zijn doktersafspraken niet nakomt."
En een tweede voorbeeld. "Een arts vraagt zich af of hij de mogelijkheid van orgaandonatie moet aankaarten bij een patiënt die lijdt aan een neurodegeneratieve ziekte en die euthanasie aanvraagt, maar niet zelf aan orgaandonatie lijkt te denken."
Primordiaal principe
In het verleden, zo stelt het Comité, was het ethische denken vooral toegespitst op de rechten van de persoon. Het respect voor de autonomie werd als een primordiaal principe gezien en de ethiek zocht met voorrang regelingen die er zoveel als mogelijk voor zorgen dat deze autonomie gevrijwaard blijft.
De aandacht voor ervaringen van zieken, artsen, naasten, hulpverleners.. leert echter dat op het terrein in de context van ziekte, ouderdom, handicap... autonomie geen gegeven is. Wel is het iets waarnaar wordt gestreefd maar dat men niet vanzelf kan realiseren. Mensen zijn bovendien altijd gebonden/verbonden aan families, culturen, talen, gewoontes... Al deze banden van onderlinge afhankelijkheid maken dat autonomie in de praktijk vooral betekent "zich uit de slag trekken": zo goed mogelijk leren leven met een situatie die altijd uniek is.
Kunsten en menswetenschappen
Voor gezondheidswerkers op het terrein is aandacht besteden aan 'autonomie in de praktijk' een gewone zaak. In de menswetenschappen en de kunst is dat minder vanzelfsprekend. Daarom wil het Raadgevend Comité voor Bio-ethiek tijdens deze webinar de mogelijkheden verkennen die het samengaan van medische kennis en praktijk met menswetenschappen en kunsten kan bieden voor de ethische reflectie.
Op 28 april gebeurt dat via een academische zitting, op 29 april ligt de focus op de inbreng van studenten in het thema. Meer info: https://www.health.belgium.be/nl/tweejaarlijkse-conferentie-2021-autonomie-her-dacht