Een verhaal van de kip en het ei

Koen Vanmechelen

Koen Vanmechelen is een internationaal gelauwerd conceptueel kunstenaar die werkt op de snijlijn tussen kunst, natuur en wetenschap. Zijn werk is erop gericht perspectieven te bieden voor een toekomst waar de mens in een staat van balans leeft met andere soorten. Hij is de bezieler van LABIOMISTA, een permanent evoluerend kunstwerk over de mix van het leven.

- 'De kip is niet alleen verweven met de geschiedenis van het menselijke dier over de hele wereld, maar toont ook het gebruik en misbruik door de mens. Waar de mens komt, volgt de kooi.' (p. 12)

- 'We zijn de kunst verloren om dingen te doen zonder functionaliteit. Alles moet in functie staan van iets. Kunst weet daaraan te ontsnappen.' (p. 26)

- 'Ik breng de ingrediënten van de wereld samen in mijn werken, telkens opnieuw zoeken naar manieren waarop we samenwerken. Dat is een heel andere manier van kunst dan 'art trouvé' waarin het toeval bepaalt wat uiteindelijk bij elkaar komt.' (p. 39)

- ' De kip is een metafoor. Het kruisen van kippen is een metafoor voor de kruisbestuiving van ideeën.' (p. 53)

- 'Zoals in zovele culturen symboliseert het ei hier het idee dat er geen begin en geen einde bestaat. Ook in de broedstoof van de mensheid - ooit is de eerste mensachtige daar in Ethiopië ontstaan - vond ik de diepere betekenis van kip en ei terug die in mijn hele oeuvre schuilt.' (p. 76)

- 'Da Vinci tekende de Vitruviusman, een mens gevangen in een kooi van cirkel en vierkant, in de matrix van de wiskunde. Ik zie daarin de kooi waarin de mens is terechtgekomen door zichzelf te domesticeren.' (p. 112)

- ' Kunst is als het Orakel van Delphi. Ze mag nooit een machtspositie innemen. Ze heeft wel de kracht om het veld te openen voor discussie. Daarom is kunst een mensenrecht.' (p. 149)

- 'Want de waarheid is afhankelijk van de onverwachte momenten van verandering. Elke waarheid is de onzekerheid van het moment waarop ze geponeerd wordt, op weg naar weer een volgend moment van onzekerheid.' (p. 151)

Geerdt Magiels

Geerdt Magiels is bioloog en filosoof. Hij schrijft en praat over wetenschap, kunst, gezondheid, geneeskunde, biologie en samenleving. Hij is auteur van tientallen boeken over mensen, moleculen en ecosystemen, over complexiteit, kennis en onzekerheid. Hij is ook boekenrecensent voor o.a. Artsenkrant.

- 'Met de biologievragen kwamen ook de filosofische: Waarom zetten we iets wat we zo graag zien in een kooi? Hoe gaan we om met andere soorten? Wat zegt dat over de plaats van de mens in het geheel? Vragen stellen is een kunst.' (p. 16)

- 'De kunst van de mens is een onderdeel van die diversiteit, een evolutionair product dat gebruik maakt van een oeroud gedragsprogramma van signalen met kleur, vorm, beweging en geluid dat al aanwezig was in de dierenwereld voor de Homo sapiens verscheen.' (p. 34)

- ' Een kip van Vanmechelen is meer dan pluimvee. Het is een verhaal over onze relatie met de gedomesticeerde natuur en dus ook met onszelf.' (p. 46)

- 'Kippen en duiven, net als andere gedomesticeerde dieren, zijn grensbewoners tussen wild en tam. Zij leven in een evolutionair overgangsgebied dat ze danken aan hun verre voorouders en aan de kunstmatige selectie door de mens. (p. 61)

- ' Wetenschappers creëren een beeld van de wereld. Dat geeft aanleidingen tot vergelijkingen tussen wetenschap met kunst, van het zoeken naar parallellen tussen beide en tot verzoeningspogingen tussen twee schijnbaar onverzoenbare activiteiten.' (p. 81)

- 'De reproductie van variatie is een van de terugkerende thema's in het werk van Koen Vanmechelen. Wat begon met twee kuikens is een oeuvre geworden waarin meer dan twintig generaties kippen elkaar hebben opgevolgd in een steeds uitwaaierende stamboom van pluimveevariaties.' (p. 101)

- 'Vanmechelen neemt afstand van het zielloze materiële en ziet het leven zelf als kunst. Hij voelt zich verwant met de Arte Povera uit de jaren zeventig waarin het lichaam en het gedrag, het alledaagse en de taal, de natuur als fysische en chemische transformatie een hoofdrol spelen.' (p. 107)

- 'Vanmechelen leeft met het idee dat reproductie door verandering de beweging van het leven zelf uitmaakt. Dat is misschien wel het fundament van zijn creaties.' (p. 107)