De Vliegende Dokter
Epke Zonderland won in 2012 als student geneeskunde goud aan de rekstok tijdens de Olympische Spelen in Londen. Hij traint nu voor de Spelen in Tokyo, maar is inmiddels ook sportarts in Heerenveen.
Aanvankelijk wilde Epke Zonderland chirurg worden. Maar gaandeweg werd het hem duidelijk dat hij als sportarts meer met de totale patiënt in contact zou komen. Hij begon zijn studies geneeskunde in 2006 aan de Rijksuniversiteit van Groningen, maar smeerde die over meerdere jaren uit om ze te kunnen combineren met een carrière in het turnen.
Met die discipline was hij in het spoor van zijn broers op zesjarige leeftijd al begonnen. Hij legde zich toe op zijn favoriete onderdelen, de brug en de rekstok. Op dat laatste toestel werd hij in 2011 Europees kampioen, nadat hij in 2008 op de Spelen in Peking zevende was geworden na een val. Wel was hij er de eerste Nederlandse mannenturner op de Olympische Spelen sinds 1928.
Hij staat!
Op de Olympische Spelen in Londen in 2012 was het uur U aangebroken voor Zonderland. Dat besefte ook de Nederlandse turncommentator voor de NOS, Hans van Zetten, toen Zonderland aan zijn oefening aan de rekstok begon. "De komende minuut gaat het leven van Epke Zonderland veranderen", zei Van Zetten in de live-uitzending. "We zitten op het puntje van onze stoel, want hij gaat aan de rekstok."
Zonderland draaide foutloos rond en voerde drie opeenvolgende vluchtelementen (waarbij hij de rekstok loslaat) uit voor hij aan zijn afsprong begon. "De afsprong, dubbele salto, the Flying Dutchman, en hij staat! Hij staat! Het is ongekend!"
'Hij staat' zou een gevleugelde uitdrukking én de titel worden van de autobiografie die Van Zetten over zijn eigen leven en werk - hij was behalve sportverslaggever ook officier in het leger, turncoach en jurylid - schreef.
De gouden medaille is het hoogepunt in de carrière van Zonderland, die er een trits bijnamen aan overhield: Epke Wonderland, Epic Zonderland, De Leeuw uit Lemmer, The Flying Dutchman. Zijn prestatie leverde hem nog een paar andere blijken van waardering op: hij werd benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau, kreeg een wassen beeld in Madame Tussauds en werd in 2013 verkozen tot Nederlands Sportman van het Jaar, een eer die hem in 2009, 2011 en 2012 ook al te beurt was gevallen.
Geen foto's
In 2016 werd Zonderland op de Spelen in Rio zevende, omdat hij tijdens een vluchtelement zijn greep miste en viel. Hij legde zich daarna meer toe op zijn studies geneeskunde - er stonden nog stages in de orthopedie en de sportgeneeskunde in zijn agenda.
Sinds de lente van 2017 - elf jaar na het begin van zijn opleiding - mag hij zich sportarts noemen en ging hij aan de slag bij Sportgeneeskunde Friesland in Heerenveen. Daar werkt hij op een boogscheut van zijn trainingsplek, waar een turnhal naar hem is vernoemd uit erkentelijkheid voor zijn olympische medaille en de talrijke podiumplaatsen op Europese en wereldkampioenschappen. Hij kan door de tijd die hij in zijn sportcarrière stak minder terugvallen op medische praktijkervaring dan zijn collega's, maar ervaring met sportblessures heeft hij dan weer meer.
Foto's van Zonderland in een doktersjas circuleren er evenwel nauwelijks. "Als ik werk als arts, wil ik graag gezien worden als arts en niet als topsporter die toevallig arts is", zei hij daarover anno 2019 in een interview met medischcontact.nl. "Als er foto's van mij verschijnen in doktersjas zien mensen me toch meer als een topsporter die toevallig een doktersjas draagt. Eén keer is niet erg, maar het moet geen gewoonte worden. Mensen moeten beseffen dat ik een volwaardig arts ben en op medisch gebied wat te bieden heb. In het ziekenhuis waren er wel eens mensen die me aanspraken of op de foto wilden. Daardoor voelde ik me vaak ook meer sporter dan arts. Dat wil ik dan niet. Ik wil mijn werk als arts kunnen doen. Voor kinderen maak ik natuurlijk een uitzondering."
Dat zijn opleiding als arts is voltooid, betekent niet dat hij het turnen vaarwel heeft gezegd. Omdat hij zich vooral met sportkeuringen bezighoudt en geen medische consultaties hoeft op te volgen, blijft er ruimte om te trainen en zich voor te bereiden op de Olympische Spelen van Tokio. Daar zal hij als alles volgens plan blijft lopen als 34-jarige en ongetwijfeld een van de oudste turners aan zijn vierde Spelen beginnen met een nieuwe bijnaam. Want de Flying Dutchman is een Flying Doctor geworden.
