Naar beter werkbaar werk voor artsen
"Via een Riziv-conventie voorzien we 112,5 miljoen euro waarmee binnen multidisciplinaire samenwerking laagdrempelig een directe toegang tot psychische zorg en ondersteuning aangeboden wordt in de eerste lijn".
Aan het woord is minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) op de persconferentie van het Riziv en de FOD Volksgezondheid.
Extra capaciteit
Vandenbroucke benadrukte dat het welzijn van artsen - en van zorgverleners in het algemeen - een belangrijk agendapunt is tijdens deze legislatuur. "Dankzij covid weten we dat het grootste kapitaal van de gezondheidszorg de zorgprofessionals zijn", aldus Vandenbroucke. "Tegelijk leerde de pandemie dat er grenzen zijn aan de veerkracht van de zorgverleners. Er is dringend nood aan verhoogde aandacht voor het mentaal welzijn en psychologische ondersteuning," dixit de minister. Die stelling staafde hij onder meer door te verwijzen naar de resultaten van de ZorgSamen barometer.
Een 'positieve vibe' is dan weer dat covid de zichtbaarheid van de zorgsector verhoogt. "Dat moeten we vasthouden en verder versterken", vindt Vandenbroucke. "Onder meer kunnen we het psychische aanbod voor de actoren in de eerste lijn, waaronder de huisartsen, verbeteren." Volgens de minister is de eerste lijn overbelast en heeft ze nood aan extra capaciteit. "Daarom wordt via een Riziv-conventie 112,5 miljoen vrijgemaakt. Daarmee kan binnen de multidisciplinaire samenwerking laagdrempelige, directe toegang tot psychische zorg en ondersteuning aangeboden worden in de eerste lijn."
Voor de duur van een jaar voorziet de regering overigens ook in specifieke maatregelen voor zelfstandigen met psychologische problemen. Onder meer kunnen ze beroep doen op maximaal acht gratis sessies psychologische zorg bij een erkend klinisch psycholoog/orthopedagoog. Het Riziv trekt hiervoor 55,495 miljoen uit.
Best practices
"Op langere termijn moeten we vanzelfsprekend weg van de loutere prestatie- financiering en de solopraktijken. Ze leggen een immense druk op de individuele arts", dixit de minister. Daarom onderzoekt men meer gemengde financieringsmodellen - met aandacht voor samenwerking, overleg, zorgcontinuïteit en beschikbaarheid. Vandenbroucke verwees in dat verband ook naar huisartsenwachtposten, de evolutie naar (multidisciplinaire) groepspraktijken, ondersteunende technologie en zo meer.
De doelstelling van een coherent beleid is de Quadruple Aim. In de context van het welzijn van de zorgverstrekkers is punt vier belangrijk: 'de garantie dat professionals in de gezondheidszorg hun werk goed en duurzaam kunnen verrichten'. Frank Vandenbroucke: "Artsen die zich goed voelen kunnen patiënten en burgers kwaliteitsvolle zorg verstrekken. Uiteraard kan het niet door de beugel dat de meerwaarde die de arts creëert voor de individuele patiënt ten koste zou gaan van zijn eigen levenskwaliteit."
Hij zei tot slot bijzonder verheugd te zijn dat D4D en Arts in Nood "de broodnodige zuurstof geven aan onze zorgverleners" en juichte toe dat beide organisaties werken aan een meetinstrument om periodiek de graad van 'wellbeing' van artsen in kaart te brengen. "Best practices uit het buitenland kunnen hiervoor een inspiratiebron vormen. 'Awareness', informatie en bewustmaking moeten ondersteund worden en structureel en duurzaam ingebed in het gezondheidsbeleid," besloot Frank Vandenbroucke.
'Helft assistenten heeft het mentaal moeilijk'
"Het aantal assistenten met mentale moeilijkheden is dit jaar duidelijk toegenomen. Met een werkgroep willen we het mentaal welzijn van artsen in opleiding onder de aandacht brengen."
Dat zei dokter Jonas Brouwers, voorzitter van de Vlaamse Artsen-specialisten in opleiding (VASO). Hij herinnerde er eerst aan dat Vlaanderen 7.200 studenten geneeskunde opleidt. Daarnaast zijn er 3.192 specialisten en 937 huisartsen in opleiding. Een recente VASO-peiling (AK 2660) leert dat de helft van de assistenten het mentaal moeilijk heeft.
Jonas Brouwers: "De huidige gezondheidscrisis onderstreept nogmaals dat de geestelijke gezondheid van het zorgpersoneel, met inbegrip van de arts-specialisten in opleiding, structureel bevorderd moet worden. Naast preventieve en structurele maatregelen dringt ook een mentaliteitswijziging bij de artsen zich op."
Sensibilisering
Dit jaar richtte VASO een werkgroep op om het mentaal welzijn van ASO's beter onder de aandacht te brengen. Er wordt nu ook samengewerkt met D4D en Arts in Nood. Om de beoogde mentaliteitswijziging te realiseren, startte men een sensibiliseringsactie. Dokter Brouwers: "Op 31 maart organiseert VASO samen met de vereniging van assistenten psychiatrie een webinar rond zelfzorg. Al 100 artsen schreven zich in."
Voorts spoort een flyer- en postercampagne assistenten aan tijdig hulp te zoeken. VASO wil ook een wegwijzer zijn. Brouwers: "In functie van de hulpvraag en situaties kunnen we ASO's dan doorverwijzen naar de meest geschikte personen of organisaties."
Een oud strijdpunt is uiteraard het sociaal statuut van de artsen-specialisten in opleiding. "De arbeidsvoorwaarden en het sociaal statuut liggen vaak aan de basis van problemen en van de druk op ASO's. We willen dit structureel verbeteren", besluit Jonas Brouwers.