Virtuele netwerken de toekomst van de zorg
Prisma is een virtueel netwerk voor huisartsen en medisch specialisten in de Siilo app. In een beveiligde omgeving leggen huisartsen casussen voor aan specialisten. In Nederland gebruiken honderden huisartsen het al. Is het ook voor België interessant?
Het idee achter Prisma is dat zorgverleners uit de eerste lijn medische vragen kunnen voorleggen aan een netwerk van medisch specialisten. "Een huisarts kan in een beveiligde omgeving een bepaalde casus voorleggen als ze twijfelen aan een diagnose of vervolgbeleid", stelt oprichter en orthopeed Paul Koning. "De vraag wordt dan gezien en beantwoord door een team van complementaire specialisten. Als je een vraag voorlegt over kniepijn, lezen niet alleen orthopeden mee maar ook reumatologen, sportartsen, radiologen en revalidatieartsen. De teamleden geven dan adviezen - we noemen het daarom een 'meedenkconsult'."
Het is dan aan de huisarts om uit die verschillende invalshoeken en inzichten van specialisten zelf het passende beleid te synthetiseren. "De huisarts kent natuurlijk als geen andere de context en de achtergrond van de patiënt", zegt Koning. De eindverantwoordelijkheid blijft dus bij de huisarts. Reeds gestelde vragen zijn raadpleegbaar in een kennisbank, die op termijn zal uitgroeien tot een soort 'Wikipedia van de zorg'.
Samenwerken is de toekomst
Volgens Koning zijn dergelijke virtuele netwerken de toekomst van de zorg. "Ik zit zelf in een groep van orthopedisch chirurgen die moeilijke casuïstiek over heupoperaties bespreken. Dat gebeurde vroeger ook, je zat dan bij elkaar in een kamertje op een groot scherm foto's te bekijken. Vandaag is het veel makkelijker is om verschillende specialismen samen te brengen."
De vraag leeft in elk geval: Prisma ging in Nederland van start in 2018 en heeft nu al meer dan 1.000 gebruikers bij huisartsen. 160 specialisten uit 37 disciplines delen hun kennis en ervaring. De kennisbank bevat al meer dan 6.500 meedenkconsulten.
Prisma is gebouwd op de infrastructuur van de beveiligde communicatie- app Siilo, bekend als 'Whatsapp voor zorgverleners'. Patiëntengegevens worden op Prisma geanonimiseerd, zodat de privacy gewaarborgd is. "Als foto's gedeeld worden waarop de patiënt wel herkenbaar is, bijvoorbeeld bij een gelaatsaandoening, moet de arts de toestemming van de patiënt hebben", vult Koning aan. De helft van alle vragen worden op minder dan twee uur beantwoord door de deelnemende specialisten.
Zorg anders organiseren
Het model van Prisma maakt komaf met een strikte scheiding tussen eerste en tweede lijn in de zorg. Specialisten gaan vanuit hun ervaring huisartsen coachen, en kunnen daardoor soms een doorverwijzing overbodig maken. Hoe valt dat te rijmen met de huidige financieringsmodellen van de zorg, waar huisarts en specialist vergoed worden per prestatie?
"In Nederland hebben we ook een volumegestuurd systeem, op basis van zogenaamde diagnose-behandelcombinaties (dbc)", verduidelijkt Koning. "Een versleten knie, dat zijn twee bezoekjes en een röntgenfoto, en dat is dan bijvoorbeeld 150 euro. Maar beleidsmakers en zorgverzekeraars vragen al veel langer een meer resultaat- gericht model. We verwachten bovendien dat de zorgvraag gezien de vergrijzing in 20 jaar zal verdubbelen: we moeten dus wel ruimte creëren in ons zorgsysteem om dat op te vangen. Door het huidige volumegestuurde systeem komen er patiënten in ziekenhuizen en bij specialisten die daar eigenlijk niet horen." In dermatologie, orthopedie, cardiologie en interne geneeskunde zou 50 tot 80% van de verwijzingen ondervangen kunnen worden als huisarts en specialisten eenvoudig konden overleggen.
De jongere generatie specialisten beseft dat het oude systeem niet houdbaar is, zegt Koning. "Ze willen hun tijd kunnen besteden aan nuttige zorg en liever niet aan patiënten die niet doorverwezen hadden moeten worden. Zij vinden hun weg makkelijk naar het Prisma-netwerk, waar ze andere specialisten vinden die er ook zo over denken - want soms zijn ze de enige in hun vakgroep die er open voor staat.
Netflix voor de zorg
Na een testfase van 2,5 jaar startte Prisma in maart 2020 met een betalend abonnementsmodel à la Netflix. Het abonnement wordt gedurende drie jaar volledig vergoed door zorgverzekeraars Menzis en CZ. Gedurende die periode moet duidelijk worden welke waarde Prisma voor het zorgsysteem biedt.
"Een deel van het probleem is dat een prestatiegericht systeem gewoon veel makkelijker in cijfers te vatten is", zegt Koning. "Een systeem gebaseerd op waarde is veel moeilijker. Wat is een blije patiënt waard? Wat is een blije huisarts waard? Wat is meer werkvreugde waard, wat is het gevoel dat je in je broekzak een netwerk van specialisten hebt die met je meedenken en je coachen waard? Het is veel makkelijker om rekensommetjes te maken met uurlonen van specialisten en afschrijvingen van operatiekwartieren, dan een getal te plakken op subjectieve zaken."
Voorlopig heeft Prisma nog geen concrete plannen om uit te breiden naar België. "Ik heb al een paar presentaties gegeven, vorige week nog aan Jong Domus, en het Riziv is op de hoogte van ons bestaan. Maar als Nederlander heb ik slecht zicht op het Belgische zorgsysteem", zegt Koning. "Het lijkt me ingewikkelder dan het Nederlandse. We hebben eigenlijk een huisarts of specialist nodig die het concept interessant vindt, krediet heeft onder collega's en zijn weg kent in het Belgische zorgsysteem. Bij deze een warme oproep", besluit Koning.
