Pollen bevorderen infectie met SARS-CoV-2

De hoge pollenconcentraties in de lucht, die typisch voorkomen in de lente, verhogen volgens een internationale studie de incidentie van de SARS-CoV-2-infectie. Het pollen zou de immuunrespons afzwakken.

24 maart 2021

De mooie dagen komen er weer aan. Maar tijdens deze coronapandemie is dat misschien niet zo'n goed nieuws. Een hoge pollenconcentratie in de lucht veroorzaakt immers niet alleen problemen bij mensen die er allergisch voor zijn, maar zou ook het aantal SARS-CoV-2-infecties kunnen verhogen.

Om die hypothese te toetsen, heeft een internationaal team onder de leiding van vorsers uit München tussen 1 januari en 8 april 2020 op 130 plaatsen in 31 landen op de vijf continenten gegevens verzameld over de pollenconcentraties in de lucht, de weersomstandigheden (vochtigheid, temperatuur), het aantal coronavirusinfecties, de bevolkingsdichtheid en de plaatselijke lockdownmaatregelen.

Bij een transversale en longitudinale analyse van de gegevens stelden de vorsers vast dat pollen in suspensie in de lucht, soms in synergie met de luchtvochtigheid en de temperatuur, gemiddeld 44% van de variabiliteit van de incidentie van infectie verklaart. De incidentie steeg als de pollenconcentratie in de lucht verhoogd was, meer bepaald tijdens de vorige vier dagen.

Zonder lockdownmaatregelen steeg de incidentie van infectie met 4% bij elke toename van de hoeveelheid pollen met 100 korrels per mm3 lucht. De incidentie steeg met 20% na blootstelling aan een concentratie van 500 pollenkorrels per mm3 lucht. Dat waren concentraties die werden gemeten in sommige Duitse steden. Op plaatsen waar lockdownmaatregelen werden toegepast, was de incidentie van SARS-CoV-2-infectie gemiddeld de helft lager bij soortgelijke pollenconcentraties.

Onderdrukte respons

De vorsers leggen uit dat, als een virus in het lichaam dringt, de geïnfecteerde cellen over het algemeen boodschapper- eiwitten afscheiden, meer bepaald antivirale interferonen, die het immuunsysteem ertoe aanzetten de antivirale afweer op gang te brengen. Bovendien treedt er een ontstekingsreactie op om de indringer te bestrijden. Dat is ook zo bij een SARS-CoV-2-infectie.

Maar als er veel pollen in de lucht zitten, worden de pollenkorrels tegelijk met de virale partikels ingeademd. De pollenkorrels ontwrichten de signalen zodat er minder interferonen gevormd worden. Ook heeft dat invloed op de in wezen heilzame ontstekingsreactie. Als er veel pollen in de lucht zitten, kan dat het aantal ademhalingsziekten doen toenemen. Dat geldt ook voor covid-19.

Blootstelling aan pollen kan echter niet volledig vermeden worden. Daarom raadt Claudia Traidl-Hoffmann, coauteur van de studie, mensen die een hoog risico lopen aan de voorspellingen rond de pollenconcentraties de komende maanden goed in het oog te houden. "Het dragen van een masker filtert fijnstof als de pollenconcentraties in de lente hoog zijn", benadrukt ze. "Dat verhindert zowel het virus als de pollen om in de luchtwegen te dringen."