Nieuwe Cochrane-review over profylactisch antibioticagebruik bij COPD-patiënten
Deze review had als doel om te onderzoeken of bepaalde types antibiotica beter waren dan andere in het verminderen van COPD-exacerbaties, het verbeteren van levenskwaliteit (volgens SGRQ-score) en het verminderen van ernstige bijwerkingen.
Hiervoor werden data gebruikt van twee eerdere Cochrane-reviews die geüpdatet werden met bijkomende studies. Voor elk van de uitkomsten werd een afzonderlijke netwerk meta-analyse (NMA) uitgevoerd. Een rangschikking werd gemaakt volgens waarschijnlijkheid van de uitkomst voor macroliden, quinolonen, tetracyclines en controlebehandelingen. De NMA voor exacerbaties omvatte negen studies (2.732 deelnemers). Macroliden en quinolonen verminderden exacerbaties, met het grootste effect versus placebo voor de macroliden (HR: 0,67); voor de quinolonen bedroeg de HR 0,89. Het verschil in exacerbaties tussen tetracyclines en placebo was onzeker (HR 1,29). De NMA voor levenskwaliteit omvatte zeven studies (2.237 deelnemers).
De SGRQ-score versus placebo was verbeterd voor macroliden (gemiddeld verschil: -2,30) maar haalde niet het minimale verschil van vier punten dat als klinisch belangrijk beschouwd wordt. Tetracyclines en quinolonen hadden geen effect op levenskwaliteit. De NMA voor bijwerkingen omvatte negen studies (3.180 deelnemers). Macroliden verminderden ernstige bijwerkingen versus placebo (OR: 0,76); voor quinolonen en tetracyclines werd geen duidelijk voordeel gezien. Antibioticaresistentie werd gerapporteerd in 10 studies; de manier van rapporteren liet echter niet toe om een doorgedreven analyse te maken. De auteurs besluiten dat macroliden op de eerste plaats staan voor de drie uitkomsten, gevolgd door quinolonen. Tetracyclines blijken niet beter te zijn dan controlehandeling. Zij stellen dat gegeven het bestaande risico op resistentie antibioticaprofylaxe best gereserveerd blijft voor een selecte groep patiënten, zoals deze met frequente exacerbaties.
Bron: Janjua S et al.. Prophylactic antibiotics for adults with chronic obstructive pulmonary disease: a network meta‐analysis. Cochrane Database of Systematic Reviews 2021, Issue 1. Art. No.: CD013198. DOI: 10.1002/14651858.CD013198.pub2. Accessed 07 March 2021.