Krachtige Afrikaanse stemmen

Op het Passa Porta festival staan niet alleen in het luik 'Women and power' krachtige Afrikaanse auteurs als Imbolo Mbue en Jennifer Nansubuga Makumbi op het programma. Chika Unigwe schreef in opdracht van het festival een tekst en er is ook aandacht voor Afrolit, het initiatief rond Afrikaanse auteurs in België en Nederland.
Op 27 maart vindt op het Passa Porta festival in De Munt de themadag 'Women and Power' plaats. Daar zijn ook enkele krachtige Afrikaanse vrouwenstemmen te horen. Zo zal de Oegandese Jennifer Nansubuga Makumbi er de Nederlandse vertaling voorstellen van haar nieuwe roman De eerste vrouw die gebaseerd is op het Oegandese scheppingsverhaal van de eerste vrouw.
Centraal in de roman staat Kirabo die opgroeit op het platteland omringd door sterke vrouwen. Ze mist echter haar moeder die ze nooit heeft gekend en tracht alles over haar te weten te komen wat leidt tot een verhaal over verlangen en rebellie, een mix van tradities en feminisme. Makumbi schrijft naast romans ook kortverhalen. Ze studeerde en doceerde Engelse literatuur in Oeganda, zette in 2001 haar studies verder in Manchester, waar ze inmiddels Creatief Schrijven doceert aan de universiteit. Ze kreeg eerder al massale lofbetuigingen voor haar roman Kintu.
Leve de dromers
Veelvuldige hulde viel de Kameroense Imbolo Mbue te beurt voor haar debuut Zie de dromers. Ze won er in 2017 onder meer de PEN/Faulkner Award voor. Wij waren enorm onder de indruk van de vertelkracht van Mbue. Haar verhaal over het jonge echtpaar dat te midden van de financiële crisis in de VS een Green Card tracht te bekomen bevat zoveel lagen en is zo goed geschreven dat je bijna 400 bladzijden lang ontroerd en vaak verbijsterd de pagina's voelt voorbijvliegen. Zalig hoe ze ons meeneemt naar zowel New York als Limbe in Kameroen. Het is enorm uitkijken naar haar tweede roman, Hoe mooi wij waren, die over enkele maanden in vertaling verschijnt. De banden tussen Afrika en het Westen, het geweld van het kapitalisme zijn slechts enkele thema's die daar opnieuw in opduiken. Daarover zal ze tijdens het Passa Porta Festival vanuit New York vertellen tijdens een interview met Florence Noiville (Le Monde), aangevuld met een lezing door Priscilla Adade.
De Engelstalige Igbo schrijfster van Nigeriaanse afkomst Chika Unigwe leest op haar beurt vanuit haar huis in het Amerikaanse Atlanta A Hand Across Her Back voor, het verhaal dat ze schreef in opdracht van het Passa Porta Festival. Ze doet dat in het kader van de thematische reeks 'Migrations and belongings'. Daar weet ze alles van, getuige haar vorig jaar bij Polis verschenen verhalenbundel Beter nooit dan laat. Daarin laat ze de lezer meeleven met de lotgevallen van Nigeriaanse immigranten die hun plek trachten te vinden in ons land. Unigwe woont sinds 2013 in de VS, maar verbleef tevoren lang in België.
Literatuurfestival bij u thuis
Het Passa Porta Festival staat steevast met een groot hart aangestipt in onze agenda. Dan tekenen Belgische en internationale auteurs present in de Brusselse binnenstad. Ondanks een wegens covid aangepaste formule oogt dat literatuurfestijn in 2021 niet minder fraai.
Hiernaast leest u alles over de Afrikaanse schrijfsters die dit jaar te gast zijn op het festival. Zo wordt in de thematische reeks Women and Power Imbolo Mbue geïnterviewd. In dat kader heeft Stefan Hertmans het ook over de vrouwen in zijn werk en beantwoordt hij uw op voorhand ingestuurde vragen.
Wij worden altijd blij als we Ruth Joos mensen horen interviewen. Dat doet ze meermaals op dit festival. Met de Britse Deborah Levy heeft ze het over haar vorig jaar verschenen Dingen die ik niet wil weten en De prijs van het bestaan, de eerste twee delen van een autobiografische trilogie. Ruth Joos praat eveneens met dé Engelse auteur van de laatste jaren, Max Porter (Verdriet is het ding met veren), over zijn nieuwste roman De dood van Francis Bacon. Porter schreef een tekst op verzoek van het Passa Porta Festival.
Verlies of verbinding
In het werk van Porter zijn 'rouw' en 'verlies' abundant aanwezig. Over die thema's gaan de fenomenen Marieke Lucas Rijneveld en Lize Spit in gesprek. Daarover hebben we het in de volgende Artsenkrant. De grote Japanse schrijfster Yoko Ogawa converseert met de al even briljante vertaler en japanoloog Luk Van Haute over haar boek De Geheugenpolitie, waarin thema's als verlies, collectief geheugen en repressie Kafka en Orwell doen resoneren. De rouw van Beer staat centraal in het programma dat Jeroen Olyslaegers samen met zijn partner Nikkie Van Lierop (zang) en saxofonist Eric Sleichim (BL!NDMAN) in de Ancienne Belgique rond Wildevrouw opvoert.
Het Passa Porta Festival verbindt door interactie als lezen in groep, chats en vragen stellen aan auteurs. De tijdens de lockdown enorm succesvolle 'Dichters van wacht' zijn ook van de partij. U belt naar een gratis nummer en wordt via een keuzemenu doorverbonden met een mysterieuze dichter in de taal van uw keuze. Intrigerend en dat geldt voor zowat het hele festival.
Afrolit
Het is een kleine stap van Chika Unigwe naar Afrolit. Zo heet de bloemlezing van moderne Nederlandstalige literatuur geschreven door Afrikaanse auters die in België en Nederland wonen. Dalilla Hermans en Ebissé Rouw zorgen voor de samenstelling.
Passa Porta Festival en Kaaitheater besloten op basis daarvan de handen in elkaar te slaan. Resultaat: een gelijknamig avondvullend programma dat u zal laten proeven van de bruisende hedendaagse Nederlandstalige Afroliteratuur. Schrijfster en dramaturge Carolina Maciel de França leidt het geheel in goede banen en dat de gasten divers zijn is een understatement: schrijfster Hasna Ankal, theatermaakster en communitywerker Nyiragasigwa Hens, schrijver, ontwerper en Hiphop Futurist Malique Mohamud, dichter Bertrand Avery Iradukunda, schrijfster en opiniemaakster Tracy Bibo Tansia, slam poets Lisette Ma Neza, Sesa en filmmaakster Ammen S. Ogendengbe. Niet te missen.
Dat geldt overigens voor alle evenementen op het Passa Porta Festival. Oh ja, voor wie extra geïnteresseerd is in Afrikaanse literatuur en thema's stippen we nog enkele andere gasten op het festival aan: Ook in het kader van 'Vrouwen en macht' vertelt de Frans-Marokkaanse Fatima Ouassak over hoe moeders kunnen omgaan met de discriminatie van hun kinderen. Ze schreef er het boek La Puissance des mères: pour un nouveau sujet révolutionnaire over. De Belgische Congolese dichteres en romancière Lisette Lombé animeert een workshop van twee uur rond ecologie. Ten slotte zal de Nederlandse schrijfster Simone Atangana Bekono tijdens een atelier met drie andere specialisten praten over hoe kunst en literatuur mensen in detentie zingeving bezorgen.
Passa Porta Festival van 21 tot 28 maart online op www.passaporta.be.
Alle info en tickets vindt u op www.passaporta.be.
Maandag 22/03 van 17-19u: workshop ecologie met Lisette Lombé - dinsdag 23/03 van 20u tot 21u30: Afrolit - donderdag 25/03 van 14u30-16.30: Chika Unigwe leest een nieuw verhaal voor - 18-19u: atelier 'Zingeving tijdens opsluiting' met Simone Atangana Bekono.
Zaterdag 27/03 'Women and Power' met Fatima Ouassak (13-14.30), Jennifer Nansubuga Makumbi (15.30-16.30) en Imolo Mbue (17:30-18-30).
Deze lezingen, interviews en debatten zijn met uw ticket nog tot het einde van het festival te herbekijken.