Vaccinatie en trombose: welk beeld?

De Taskforce Vaccinatie beslist om in ons land de vaccinatie met AstraZeneca voort te zetten. Het aantal gevallen van trombo-embolie ligt in ons land niet abnormaal hoog na de start van de vaccinatie. Landen als Nederland en Duitsland verwijzen bij de tijdelijke stopzetting naar een uitzonderlijk beeld van trombose na het toedienen van het vaccin.
De Taskforce Vaccinatie stuurt in de ochtend van 16 maart een mededeling rond dat ons land de vaccinatie met AstraZeneca voortzet.
Achtergrond-trombose
Het aantal gevallen van trombose ligt op dit moment niet hoger dan wat je normaal zou verwachten, luidt. In België doen zich per 1.000 inwoners jaarlijks vier gevallen van trombose voor. Er zijn geen aanwijzingen dat deze 'normale' incidentie zou zijn toegenomen.
De Taskforce verwijst ook naar het standpunt van de International Society on Thrombosis and Haemostasis. Die beveelt vaccinatie tegen covid aan aan mensen die een voorgeschiedenis van trombose hebben of die antistollingmedicatie nemen. Covid brengt zelf immers een reëel risico mee van trombose.
Vaccinatie voorkomt covid en covid brengt ernstige gezondheidsrisico's mee, is de redenering. Nu weer op de pauzeknop drukken zou onverantwoord zijn, zeker op een moment dat de kwetsbare ouderen aan de beurt zijn.
Ons land wacht af wat het Europese Geneesmiddelenagentschap EMA beslist. Dat zou tegen donderdag 18 maart de gevallen van trombose die nu bezorgdheid hebben gewekt bekijken.
Zeldzaam beeld
De reden waarom het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen aan de Nederlandse regering aanbeval om de vaccinatie met het AstraZeneca-vaccin 'on hold' te zetten waren niet de klassieke gevallen van trombose.
"Wij beschikken op dit moment over in totaal zes nieuwe meldingen uit Denemarken en Noorwegen van ernstige, zeldzame verschijnselen van stolselvorming (trombose) én een verlaagd aantal bloedplaatjes (trombocytopenie) bij volwassenen onder de 50 jaar, nadat ze gevaccineerd zijn met het vaccin van AstraZeneca", zo stelt de brief van de CBG aan de Nederlandse minister van Volksgezondheid.
"Ik wil benadrukken dat de reden waarom het CBG u nu benadert is dat het nu gaat om nieuw beeld van ernstige bloedstollingen in combinatie met een verlaagd aantal bloedplaatjes", zo motiveert de brief van 14 maart de wijziging van het standpunt aan de minister.
De Standaard meldt vandaag 17 maart dat ook in Duitsland de reden om de vaccinatie met AstraZeneca stop te zetten de melding was zeven gevallen, zes vrouwen en één man, bij wie ook het zeldzamere beeld te zien was: de combinatie van hersentrombose met trombocytopenie en bloedingen. Volgens het Paul Ehrlich-instituut ging het in zes gevallen om een cerebraal veneuze sinustrombose.
Een causaal verband tussen dit zeldzame beeld en het vaccin is evenwel niet aangetoond. Het EMA beoordeelt ook deze gevallen tegen donderdag.
Professor Pierre Van Damme in De Standaard: "We moeten die zeven Duitse registraties ernstig nemen en verder uitspitten. Maar wat ik momenteel mis in de info, is in welke mate die vrouwen een contraceptiepil namen. In welke mate rookten ze? Is er al nagegaan of ze eventueel covid-19 hadden?"
Stand van zaken
Het FAGG maakte op 16 maart het aantal vaccins bekend dat tot 14 maart 2021 aan ons land geleverd werd:
- Pfizer/BioNTech: 1.099.605
- Moderna: 158.400
- AstraZeneca: 475.200
- totaal: 1.733.205
5.600 doses zijn aan het leger geleverd, en 35.740 worden bijgehouden als strategische reserve. De rest is toegewezen aan de verschillende regio's. Vlaanderen krijgt van dit geleverde aantal tot nu toe in totaal 969.940.
Volgens Sciensano waren er op 15 maart in totaal 796.922 eerste doses van een covidvaccin toegediend (8,7% van de bevolking van 18 jaar of ouder kreeg een eerste vaccin); 396.270 mensen kregen al een tweede doses (4,3% van de bevolking van 18 jaar of ouder is volledig gevaccineerd).
69% van het tot zondag geleverde aantal vaccins is dus al toegediend - maar hou er rekening mee dat de registratie in Vaccinnet, waarop Sciensano zijn aantallen baseert, vaak met een aantal dagen vertraging verloopt.
Voor vorige week (week 10) staan de tellers op 15 maart volgens Sciensano op 130.872 eerste doses en op 38.408 tweede doses - in totaal dus op 169.280. Dat is een record voor België. Maar om tegen pakweg 11 juli iedere Belg te vaccineren, zou men iedere week meer dan 490.000 eerste prikken moeten plaatsen - deze week incluis.
Volgens de Vaccine tracker van de European Centers of Disease Control bedraagt het gemiddelde van de EU-staten 9% voor een eerste dosis en 3,9% (16 maart) voor een volledige vaccinatie (bevolking van 18 jaar of ouder).
De Taskforce Vaccinatie gaf zaterdag 13 maart volgende grafiek vrij:
Volgens het hoofd van de TaskForce, dokter Dirk Ramaekers, wordt eraan gewerkt om de doorlooptijd van de vaccins (de tijd tussen levering en inspuiting) te verkorten. Momenteel gaan er ongeveer vijf dagen over om de vaccins die in ons land aankomen te brengen tot de plaats van inenting. Met de distributeur wordt eraan gewerkt om die tijd te verkorten tot drie dagen.
Na het slechte nieuws over de leveringen door AstraZeneca beter nieuws over de leveringen door Pfizer. Pfizer streeft ernaar om de EU in het tweede kwartaal van 2021 200 miljoen doses van zijn vaccin te leveren. Dat is inclusief 10 miljoen extra doses van een tweede bestelling die vervroegd worden geleverd. Dat meldt Reuters op 16 maart.
Volgens Dirk Ramaekers heeft België bij een verdeling pro rata zo recht op 255.000 extra vaccins. Ramakers verwacht dat Pfizer de productie de komende weken sowieso gaat opdrijven. Tegen eind april verwacht hij 200.000 doses van dit vaccin per week.