UZ Leuven voerde eerste longtransplanties uit bij covid
Het UZ Leuven voerde op 1 januari jl. een longtransplantatie uit op een covidpatiënt. Dat was een primeur voor de Benelux. Het zal een heel uitzonderlijke ingreep blijven.
Het longtransplantatieteam van UZ Leuven krijgt regelmatig de vraag of geen transplantatie mogelijk is bij een covidpatiënt. Het gaat dikwijls om patiënten in coma die al lang op intensieve zorg verblijven en in levensgevaar zijn. Genezing lijkt uitgesloten.
Het UZ Leuven voerde sinds begin dit jaar al twee longtransplantaties uit bij covidpatiënten. Het zorgde daarmee voor een primeur in de Benelux. Toch verwacht het team dat het helaas niet vaak op de vraag zal kunnen ingaan.
Dilemma
Omdat er een tekort is aan longen en omdat een niet vooraf geplande transplantatie een minder goed resultaat dreigt te hebben, is het ingaan op die vraag helemaal niet vanzelfsprekend.
Mensen die in aanmerking komen voor een longtransplantatie zitten normaal gezien in een screeningstraject. Ze worden zorgvuldig geselecteerd, maar moeten dan vaak nog maanden en zelfs jaren op geschikte longen wachten.
Om plots een paar longen te geven aan een kritieke patiënt van wie de overlevingskansen onduidelijk blijven terwijl andere patiënten dan nog maar langer moeten wachten, ligt ook ethisch gezien moeilijk.
De kans op overleven 1 jaar na de longtransplantatie is normaal gezien 90%, bij de urgente longtransplantaties op covidpatiënten kan dat dalen tot 50%.
Criteria
Er zijn evenwel al resultaten gepubliceerd van succesvolle longtransplantaties elders in de wereld. Het Leuvense team van pneumologen, intensivisten en transplantatiechirurgen boog zich toch over de selectiecriteria voor covidpatiënten.
Het moet over liefst jonge en voordien gezonde patiënten gaan die niet rookten en geen overgewicht hebben. Ze moeten minstens vier weken beademd zijn op intensieve zorg en in levensgevaar verkeren. Ze moeten beantwoorden aan de criteria van Eurotransplant.
"Een vereiste is ook dat de persoon ondertussen COVID-19-negatief en niet meer besmettelijk is, zodat onze artsen de transplantatie veilig kunnen uitvoeren", aldus nog pneumoloog professor Geert Verleden. De patiënten verkeren in coma en ook een neurologisch onderzoek is aangewezen, stipt hij nog aan.
"Onze patiënten op de reguliere wachtlijst voor longtransplantaties krijgen bijna altijd voorrang" zegt professor Dirk Van Raemdonck, thorax- en longtransplantatiechirurg in UZ Leuven.
"Toch zijn we blij dat we voor sommige mensen in levensgevaar redding kunnen bieden in donkere tijden."
Goed resultaat
De covidpatiënt die op 1 januari een nieuw paar longen kreeg, stelt het inmiddels goed. Een week na eerste patiënt voerde het team van UZ Leuven ook nog bij een tweede covidpatiënt een longtransplantatie uit - eveneens met goed resultaat.
UZ Leuven verwacht dat de dringende longtransplantaties bij covidpatiënten minder dan 5% van het totale aantal zullen uitmaken. Het transplantatiecentrum verricht gemiddeld 70 longtransplantaties per jaar.
De komende maanden en jaren zal er naar verwachting wel meer vraag zijn naar longtransplantaties bij patiënten die een ernstige covidinfectie hebben doorgemaakt. Maar die patiënten zullen in de normale longtransplantatietrajecten terechtkomen.