Bij rectumkanker is chemotherapie preoperatief efficiënter dan postoperatief
In deze multicentrische, open-label, gerandomiseerde, gecontroleerde fase 3-studie werd nagegaan of een uitgebreide preoperatieve chemotherapie (zes cycli met CAPOX chemotherapie of negen cycli met FOLFOX4 chemotherapie) in combinatie met een korte (5×5Gy gedurende een maximum van 8 dagen) radiotherapie (= de experimentele behandelingsgroep; n = 462) efficiënter is dan de klassieke uitgebreide preoperatieve radiotherapie (28 dagelijkse fracties van 1,8 Gy tot 50,4 Gy of 25 fracties van 2,0 Gy tot 50,0 Gy) en postoperatieve identieke chemotherapie (= de standaardbehandelingsgroep; n = 450).
De mediane follow-up was 4,6 jaar (IQR 3,5-5,5). Na drie jaar bemerkt men een significante vermindering van het ziektegerelateerde behandelingsfalen in de experimentele behandelingsgroep met 128 aan de aandoening gerelateerde voorvallen van behandelingsfalen in de experimentele groep en 152 voorvallen in de standaardbehandelingsgroep, (3-jaars gecumuleerde probabiliteit van 23,7% [95% CI 19,8-27,6] tegenover 30,4% [26,1-34,6]; HR 0,75 [95% CI 0,60-0,95]; p=0,019). Dit is vooral een gevolg van het minder voorkomen van metastasen op afstand in de experimentele behandelingsgroep.
Na drie jaar was de gecumuleerde probabiliteit voor metastasen op afstand 20,0% (95% CI 16,4-23,7) in de experimentele groep in vergelijking met 26,8% (22,7-30,9) in de standaardbehandelingsgroep (HR 0,69 [95% CI 0,54-0,90]; p=0,0048). De probabiliteit voor locoregionaal falen bedroeg na drie jaar 8,3% (95% CI 5,8-10,8) in de experimentele groep in vergelijking met 6,0% (3,8-8,2) in de standaardbehandelingsgroep (HR 1,42 [95% CI 0,91-2,21]; p=0,12).
Graad 3 of erger bijwerkingen gedurende de preoperatieve behandeling werden weerhouden bij 219 (48%) van de 460 patiënten in de experimentele groep, tegenover 109 (25%) van de 441 patiënten in de standaardbehandelingsgroep en vervolgens nog eens gedurende de adjuvante chemotherapie bij 63 (34%) van de 187 patiënten in de standaardbehandelingsgroep.
De meest voorkomende bijwerkingen van graad 3 of erger gedurende de preoperatieve behandeling waren diarree (81 [18%] van de 460 patiënten in de experimentele groep en 41 [9%] van de 441 in de standaardbehandelingsgroep) en neurologische toxiciteit gedurende de adjuvante chemotherapie in de standaardbehandelingsgroep (16 [9%] van de 187 patiënten).
Behandelingsgerelateerde overlijdens traden op bij vier deelnemers in de experimentele groep (eenmaal hartstilstand, eenmaal longembool , twee infectieuze verwikkelingen) en bij vier deelnemers in de standaardbehandelingsgroep (eenmaal longembool, eenmaal neutropenische sepsis, eenmaal aspiratiepneumonie en eenmaal zelfmoord ten gevolge van depressie).
Bahadoer, R.R., Dijkstra, E.A., van Etten, B. et all: Short-course radiotherapy followed by chemotherapy before total mesorectal excision (TME) versus preoperative chemoradiotherapy, TME, and optional adjuvant chemotherapy in locally advanced rectal cancer (RAPIDO): a randomised, open-label, phase 3 trial. Lancet Oncol 2021; 22: 29-42 Published Online December 7, 2020. https://doi.org/10.1016/ S1470-2045(20)30555-6