Chick Corea (1941-2021): afscheid van een jazzlegende

Inspelend op een advies van de federale regering, besliste het Brussels Gewest op 10 maart vorig jaar om alle indoorevenementen voor 1000 toeschouwers en meer te verbieden. Een van de eerste grote concerten die zo omwille van de coronacrisis werd geannuleerd, was dat van de Amerikaanse pianist Chick Corea en zijn trio daags nadien in Bozar. Corea was op dat moment al in Brussel. Zijn laatste concert in België zou er uiteindelijk nooit komen. Een van de meest invloedrijke en veelzijdige jazzmuzikanten van de afgelopen 50 jaar overleed vorige week dinsdag op 79-jarige leeftijd.

Peter Anthonissen - 17 februari 2021

Corea's overlijden kwam zeer onverwacht. Volgens een officieel bericht op zijn website stierf hij aan een zeldzame vorm van kanker die slechts recent was ontdekt. Met Chick Corea verdween een van de meest invloedrijke en veelzijdige jazzmuzikanten van de afgelopen 50 jaar.

Elektric/Akoustic

Chick Corea wordt vaak in één adem genoemd met drie andere grote jazzpianisten die in de loop van de jaren '60 op het toneel verschenen: McCoy Tyner, die vorig jaar overleed, Herbie Hancock en Keith Jarrett. Op Tyner na, kwamen ze allen tot bloei onder de vleugels van Miles Davis, die zich op zijn beurt door hen liet inspireren. Zo was Corea een van de pianisten op Bitches Brew (1970), Davis' iconische dubbelalbum dat mee aan de basis lag van de ontwikkeling van de jazzrock of fusion.

Met de diverse incarnaties van zijn band Return to Forever zou Corea daarna ook een belangrijke eigen bijdrage leveren tot de fusionbeweging en een groot publiek bereiken. Parallel daaraan bleef hij echter een grote liefde voor de akoestische jazz koesteren, waarvan zijn vele opnames solo en vooral in trio getuigen. Eind jaren '80, begin jaren '90 thematiseerde hij die dubbelheid in de benaming van zijn ensembles, toen hij enerzijds de Elektric Band en anderzijds de Akoustic Band leidde.

Latijnse invloed

Ook als componist vestigde Corea zijn naam. Sommige van zijn stukken werden klassiekers, en vonden ook buiten de jazz hun weg. Onder anderen Al Jarreau, Stevie Wonder en bij ons Paul Michiels namen ze op hun repertoire.

Ondanks zijn veelzijdigheid zijn er ook enkele constanten in Corea's carrière aan te wijzen. Vaak straalt zijn muziek speelsheid en levensvreugde uit, die niet toevallig hand in hand gaan met een grote Latijnse invloed op zijn werk. Allicht is er op dat vlak ook een familiale link aan te wijzen: Corea werd geboren in de stad Chelsea in Massachusetts, vlakbij Boston, uit Italiaans-Amerikaanse ouders. Spain en La Fiesta, enkele van zijn bekendste composities, vertonen die invloedssfeer. Ook de klassieke muziek is bij Corea nooit ver weg. Met name voor Mozart en Beethoven had hij een voorkeur.

Scientology

Privé stond Corea bekend als een trouw aanhanger van de Scientology-kerk. Dat leidde in 1993 tot een diplomatieke rel tussen Duitsland en de Verenigde Staten. Eerder dat jaar was een optreden van Corea in Stuttgart afgelast omdat de staat Baden-Württemberg ermee had gedreigd de subsidies in te trekken van organisatoren die leden van Scientology een podium gaven. Enkele Amerikaanse congresleden namen het daarop voor Corea op, en noemden de beslissing in strijd met Corea's grondrechten, zoals vrijheid van godsdienst en levensovertuiging.

Corea zelf wees er herhaaldelijk op dat de leer van Scientology begin jaren '70 een belangrijke impact op zijn muzikale keuzes en ontwikkeling had gehad. Op een moment dat hij met het kwartet Circle een meer experimentele weg opging, bracht Scientology hem ertoe een meer directe communicatie met zijn publiek op te zoeken. Return to Forever was hiervan het resultaat.

Middelheim

Doorheen de jaren was Chick Corea een vaste gast op de Belgische podia. In 1972 reeds speelde hij op Jazz Bilzen. In 1979 verzorgde hij een gratis toegankelijk duo-optreden met Herbie Hancock op de Grote Markt in Brussel in het kader van de Millenniumviering van de hoofdstad. Van alle concerten die ik zelf van hem mocht meemaken, is dat op Jazz Middelheim in Antwerpen in 1993, in kwartet, het meest gedenkwaardige.