Pleidooi voor een nieuw Belgisch actieplan tegen kanker

Naar aanleiding van Wereldkankerdag op 4 februari lijkt het mij essentieel om te herhalen dat kanker jammer genoeg de tweede belangrijkste doodsoorzaak blijft in ons land, met meer dan 26.000 overlijdens per jaar (1). Bovendien weten we vandaag ook dat gezien de urgentie en focus op covid-19, dit de opsporing en vroegtijdige diagnose van bepaalde kankers heeft vertraagd, met soms ernstige gevolgen voor patiënten (2) .

Brecht Vanneste - 8 februari 2021

Mede dankzij de 32 concrete actiepunten uit het Belgische kankerplan van 2008 zijn we er in het laatste decennium zeker in geslaagd het aantal patiënten die kanker overleven te laten toenemen, en dit ondanks het steeds stijgend aantal gediagnosticeerde gevallen. De laatste tien jaar hebben 330.000 Belgen kanker overleefd (3). Bovendien schatten we dat de vooruitgang van oncologisch onderzoek sinds 1990 bijgedragen heeft aan de redding van 85.000 extra mensenlevens in België (3).

In haar recent coalitieakkoord heeft de regering zich een zeer ambitieus en lovenswaardig doel gesteld: het vermijdbare dodenaantal terugdringen met niet minder dan 15% tegen 2030. Nu is het aan ons land om deze ambities waar te maken met een sterk project gericht op de strijd tegen kanker dat rechtstreeks bijdraagt aan het doel om het aantal overlijdens te doen dalen.

Om die reden pleit ik voor een nieuw en bindend kankerplan dat ons mobiliseert en engageert tegenover patiënten en maatschappij!

Ik ben voorstander van een geïntegreerde aanpak in de strijd tegen deze complexe ziekte, met een focus op verschillende facetten zoals onderzoek en ontwikkeling, preventie, screening, behandelingen, organisatie van de zorg en aandacht voor het leven na kanker.

• Wat betreft de opsporing stelt niemand een goed georganiseerde en vroegtijdige ontdekking van kanker nog in vraag. Het werk van dr. Luc Colemont rond darmkanker heeft al veel voortijdige overlijdens kunnen vermijden en vele levensjaren kunnen redden. Tot 50% van alle kankers zou voorkomen kunnen worden volgens recent onderzoek over preventie (4). Waarom deze aanpak niet uitbreiden naar andere kankers? Zoals longkanker bijvoorbeeld, de tweede belangrijkste oorzaak van vroegtijdig overlijden (i.e. jonger dan 75 jaar) in ons land (5).

• Wat betreft de zorg, hebben mensen die getroffen worden door kanker geen tijd te verliezen. Elke dag telt! Het lijkt mij cruciaal om een snelle toegang tot innovatieve behandelingen tegen kanker te garanderen. Dat is al het geval voor bepaalde innovaties in immuno-oncologie, maar zou men dit niet moeten uitbreiden naar andere innovatieve anti-kankermedicijnen en naar andere indicaties? Verschillende Europese landen stellen heel snel levensreddende kankerbehandelingen beschikbaar voor hun inwoners. Waarom zou dezelfde aanpak niet mogelijk zijn voor alle kankerpatiënten in België?

• Ten slotte, door een steeds meer effectieve aanpak, zorg en behandeling van kanker zijn een leven na kanker en werkhervatting na kanker gelukkig geen uitzonderingen meer voor vele Belgen. We moeten dit essentiële, en nog vaak verwaarloosde luik nu toevoegen aan een globaal kankerplan dat alle aspecten van de strijd tegen kanker dekt, zonder de periode na herstel en eventuele genezing uit het oog te verliezen.

Om onze gezondheidsambities waar te maken, kan België niet zonder een nieuw en vooruitstrevend kankerplan. Achter de cijfers om de mortaliteit verder te doen dalen, werken patiënten, families, begeleiders en zorgverstrekkers elke dag samen. Voor hen en nog vele anderen moeten we ons mobiliseren!

1. Kankerregister Cancer Burdern in Belgium, 2004-2013: https://kankerregister.org/media/docs/publications/BCR_publicatieCancerBurden2016_web160616.pdf, bezocht op 26/01/2021

2. https://kankerregister.org/media/docs/publications/Kanker-Impact-Coronacrisis_NL_finaal_nov2020.pdf

3. Stichting Tegen Kanker, Onderzoek redt levens, 4/2/2020 https://www.kanker.be/nieuws/onderzoek-redt-levens-maar-hoeveel-precies, bezocht op 26/01/2020.

4. Stichting Tegen Kanker, Wist je dat?, 09/07/2020, https://www.kanker.be/de-stichting/onze-missie, bezocht op 26/01/2021

5. Sciensano - Health Status Report Belgium, 2019 https://www.sciensano.be/en/biblio/health-status-report-2019-letat-de-sante-en-belgique, bezocht op 27/01/2021