'Huisartsen leverden leeuwendeel van covidzorg'
Volgens de Bvas blonk het beleid in deze pandemie uit door een gebrekkige anticipatie, te lange reactietijden en slechte overheidscommunicatie. Domus Medica benadrukte de essentiële rol van de huisartsen tijdens de crisis.
Bvas-praeses Philippe Devos was tijdens de hoorzitting van de bijzondere commissie covid-19 snoeihard. Als binnenkomer weerlegde hij de stelling dat een pandemie onverwachts komt. "Natuurlijk was dit te voorzien. Sommige landen waren ook voorbereid. De vernietiging van de stock aan beschermingsmateriaal was dramatisch en verlamde de eerste lijn. Ze moest zich beperken tot teleconsultaties en het doorsturen van patiënten naar het zieken- huis. Met voldoende beschermingsmateriaal toonden de huisartsen zich in de tweede golf zeer doeltreffend."
Politieke moed
Het debacle met de mondmaskers is symptomatisch. "Telkens denkt men na over een strategisch plan terwijl het operationele al bezig is. Dat is veel te laat. Kijk weer naar de vaccinaties. België werkt de strategie uit terwijl men inent. Andere landen deden dat al in juli/augustus 2020. We investeren niet of nauwelijks in strategische teams en de lange termijn." Ook de informatica (bugs!) en de administratie waren niet klaar. "En dan is er de reactietijd. Het ontbreekt politici aan moed om te beslissen over zaken die impact hebben na hun eigen mandaat."
Devos laakt de overheidscommunicatie. "Verschillende bevoegdheidsniveaus legden soms tegenstrijdige verklaringen af. Er is één commissaris nodig en één communicatie-cel voor patiënten. Er was geen aandacht voor de rol van de artsen, nochtans vertrouwenspersonen. Met de artsen zelf werd weinig gecommuniceerd, we dienden vaak zelf informatie te zoeken. Het 'substraat' achter adviezen kregen we niet. We moesten het gewoon 'geloven'. Terwijl artsen cartesiaans zijn opgeleid."
Schakel
Domus Medica-voorzitter Roel Van Giel belichtte de rol van zijn organisatie als aanspreekpunt en informatieverspreider naar de huisartsen toe. En als schakel tussen overheid en kringen/huisartsen, tussen andere organisaties en huisartsen/kringen. Domus Medica zetelt ook in federale en Vlaamse adviesraden. "Deze pandemie is ons overkomen. Het zorglandschap was er niet klaar voor. Huisartsen hadden geen plannen, geen beschermingsmateriaal, geen omkadering... Ze vonden zichzelf flexibel en voluntaristisch uit. Positief is de solidariteit tussen huisartsen, CRA's, woonzorgcentra enz. en de vlotte samenwerking met de FOD Volksgezondheid, Riziv, Sciensano..."
Hij hekelde de stortvloed aan zeer gedetailleerde richtlijnen, het vele overleg en het daarmee gepaard gaande tijdverlies. "Eenheid van commando ontbrak, er was geen kapitein op het schip. In tegenstelling tot de experten blonken politici - premier Wilmès en minister van Volksgezondheid Maggie De Block - uit door afwezigheid. Dat verbeterde met de regering De Croo maar sinds enkele weken heb ik opnieuw een ongemakkelijk gevoel. Men twijfelt weer om maatregelen te nemen."
630.000
Roel Van Giel benadrukt de cruciale rol van de huisarts in de pandemie: vertrouwenspersoon, poortwachter, bij het testbeleid en bij de vaccinatie. "Huisartsen namen het leeuwendeel van de zorg voor hun rekening. Op 684.000 covidbesmettingen waren er slechts 50.000 ziekenhuisopnames. Huisartsen verzorgden dus 630.000 covid-patiënten."
Groot probleem bij de selectie van de risicopopulatie chronische aandoeningen is het niet-verplichte GMD. "We zijn dus genoodzaakt de ziekenfondsen in te schakelen." Van Giel bepleit verzachtende omstandigheden maar hekelt tegelijk een 'cruciale fout' begin januari. "Opgejaagd door de publieke opinie en het parlement deden politici niet-realistische vaccinatiebeloften. Dat zorgde voor de huidige chaos. De realiteit is dat de vaccinatie acht maanden zal duren", dixit dokter Van Giel.
