Galenusprijzen 2019 toegekend aan Vitrakvi © (Bayer), dr. Andy Chevigné en dr. Martyna Szpakowska (Luxembourg Institute of Health) en aan Rezüm (Boston Scientific)
Gisteren 8 december reikte minister van volksgezondheid en sociale zaken Frank Vandenbroucke de Galenusprijzen 2019 uit tijdens een virtuele plechtigheid bijgewoond door enkele honderden mensen.
Al meer dan 38 jaar duidt de expertenjury van de Galenusprijs de laureaten aan van drie prijzen. De geneesmiddelenprijs wordt toegekend aan het meest innovatieve geneesmiddel van het jaar 2019; de farmacologieprijs gaat naar een onderzoeker of een groep onderzoekers voor een klinische studie en/of fundamenteel onderzoek en de medische hulpmiddelenprijs bekroont een medisch hulpmiddel dat tot een betere behandeling kan leiden.
In zijn uiteenzetting op dit virtuele event wees minister Vandenbroucke erop dat de uitreiking van de prijzen "een belangrijk moment is voor de hele farmacologische sector, hiermee wordt de aandacht gevestigd op zijn cruciale rol in innovaties. Het is een ontzettend mooie erkenning voor onze onderzoekers die met hart en ziel -achter de schermen- blijven zoeken naar innovatieve geneesmiddelen en medische hulpmiddelen", aldus Vandenbroucke.
Laureaten 2019
De geneesmiddelenprijs werd toegekend aan Vitrakvi ontwikkeld door Bayer.
Dit geneesmiddel (larotrectinib) is geïndiceerd als monotherapie voor de behandeling van zowel volwassen als pediatrische patiënten met solide tumoren, bij wie de tumor gedreven wordt door een NTRK-genfusie. Het gaat om een zeldzame kwaadaardige aandoening waarvoor een hoge medische nood bestaat. Vitrakvi® is een uiterst doelgerichte en zeer selectieve TRK-inhibitor met een hoge, snelle en duurzame respons (responspercentage 72%). Het is het eerste geneesmiddel waarvoor een tumoragnostische indicatie - onafhankelijk van de plaats in het lichaam - werd goedgekeurd door de Europese Commissie. Dit aan de hand van uitzonderlijke resultaten op vlak van werkzaamheid, veiligheid en levenskwaliteit, die beduidend beter zijn dan bij de klassieke standaardbehandelingen. Vitrakvi® kan dan ook beschouwd worden als een belangrijke doorbraak in het domein van de oncologie.
De farmacologieprijs ging naar dr. Andy Chevigné en dr. Martyna Szpakowska van het Luxembourg Institute of Health voor hun onderzoek "Molecular pharmacology of atypical chemokine receptors and their ligands in health and disease". Het is de eerste maal dat de prijs naar onderzoekers uit het Groothertogdom Luxemburg gaat.
Het van Chevigné en Szpakowska richt zich op atypische chemokinereceptoren (ACKR's). Deze receptoren binden kleine cytokines die celmigratie tot stand brengen. Onlangs is gebleken dat ze een bijzonder interessant therapeutisch doelwit vormen. ACKR's maken deel uit van de superfamilie van G-proteïnegekoppelde receptoren (GPCR's), maar kunnen geen intracellulair signaal overbrengen. Toch spelen ze een belangrijke rol bij verschillende fysiologische en pathologische processen zoals inflammatie of het ontstaan van verschillende soorten kanker en metastasen. Dat doen ze door chemokines af te zonderen en de beschikbaarheid daarvan voor de klassieke receptoren te reguleren. Het werk van de Luxemburgse onderzoekers brengt meer duidelijkheid rond mechanismen die een rol spelen bij het herkennen van ACKR's. Het heeft nieuwe liganden en functies van deze receptoren blootgelegd. Daarnaast heeft het geleid tot het ontwikkelen van instrumenten en farmacologische modulatoren die een diepgaander begrip van deze receptorfamilie mogelijk kunnen maken.
De Medische hulpmiddelenprijs werd toegekend aan Rezüm ontwikkeld door Boston Scientific.
Rezüm Water Vapor Therapy is een behandeling in daghospitaal van benigne prostaathypertrofie (BPH). Het is een minimaal invasieve therapie, de meest recente in haar soort voor BPH-patiënten. In gecontroleerde behandelingen van 9 seconden wordt met Rezüm waterdamp geïnjecteerd in de overgangszone en de mediane lob van de prostaat. De waterdamp blijft in de overgangszone, waardoor er apoptose optreedt, wat binnen drie maanden tot een aanzienlijke verbetering van de symptomen leidt. Bovendien blijkt uit een gerandomiseerde studie met een follow-up van vijf jaar dat er geen verstoring is van de seksuele functie en dat de chirurgische herbehandelingsratio 4,4% bedraagt. 24 miljoen mannen in Europa komen voor deze behandeling in aanmerking.
Onderzoek & Ontwikkeling
De Galenusprijs wordt al 38 jaar georganiseerd door Artsenkrant (Roularta HealthCare). Deze prestigieuze onderscheiding wordt ondersteund door pharma.be, Iqvia en beMedTech.
Omwille van de pandemie gebeurde de uitreiking dit jaar virtueel vanuit de studio's van Roularta HealthCare in Zellik. De deelnemers aan deze plechtigheid konden dinsdag 8 december om 19u30 een conferentie en een debat bijwonen over "onderzoek en ontwikkeling in tijden van Covid-19". Daaraan werd deelgenomen door professor Pierre Van Damme (Centrum voor de Evaluatie van Vaccinaties, UAntwerpen), Xavier De Cuyper (adminstrateur-generaal Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten) en dokter Kristel De Gauquier (medisch directeur pharma.be).