Roken: het cardiovasculaire risico hangt af van de leeftijd waarop het roken werd gestart, en de leeftijd waarop het roken werd stopgezet
Rokers lopen bijna driemaal meer kans om voortijdig te sterven aan een hart- en vaataandoening dan mensen die nooit hebben gerookt. Het risico is het hoogst bij mensen die zijn beginnen te roken voor de leeftijd van 15 jaar, maar als ze stoppen met roken voor de leeftijd van 40 jaar, kunnen ze dat risico met 90% verlagen.
Vorsers van de Universiteit van Oxford hebben de gegevens geanalyseerd die tussen 1997 en 2014 werden verzameld bij 390 929 Amerikaanse volwassenen (van wie 56% vrouwen), die 25 tot 74 jaar oud waren op het ogenblik van de rekrutering. De rokers werden in verschillende groepen ingedeeld naargelang van de leeftijd waarop ze regelmatig zijn gaan roken (< 10, 10-147, 15-17, 18-20 of ≥ 20 jaar). Gelegenheidsrokers werden uitgesloten. Ex-rokers werden in verschillende groepen ingedeeld naargelang van de leeftijd waarop ze voor het laatst regelmatig hebben gerookt (15-34, 35-44, 45-54 of 55-64 jaar). De weinige rokers die op een hogere leeftijd zijn gestopt met roken, werden niet meegeteld.
228 165 (58%) van de deelnemers hadden nooit gerookt, 88 717 (23%) hadden vroeger gerookt en 74 047 (19%) rookten nog altijd. 1403 (2%) van die 74 047 rokers waren beginnen te roken voor de leeftijd van 10 jaar en 14 421 (19%) op de leeftijd van 10-14 jaar.
Tijdens de follow-upperiode zijn 4479 deelnemers voor de leeftijd van 75 jaar overleden aan een hartziekte of een CVA.
Het risico op voortijdig overlijden als gevolg van een hart- en vaataandoening was driemaal hoger bij rokers dan bij mensen die nooit hadden gerookt. En het risico was nog groter bij mensen die waren beginnen te roken tijdens de kinderjaren, dus voor de leeftijd van 15 jaar, en was het hoogst bij diegenen die waren beginnen te roken voor de leeftijd van 10 jaar.
Bij de ex-rokers die waren gestopt met roken tussen de leeftijd van 15 en 34 jaar, was het risico op overlijden aan een hartziekte of CVA echter vergelijkbaar met dat bij mensen die nooit hadden gerookt. Bij rookstop op de leeftijd van 35-44 jaar was het risico ongeveer 20% hoger, bij rookstop op de leeftijd van 45-54 jaar was het risico 60% hoger en bij rookstop op de leeftijd van 55-64 jaar was het risico 70% hoger. Bij de rokers die waren gestopt met roken voor de leeftijd van 40 jaar, was het risico nog maar ongeveer 10% hoger. Met andere woorden, de cardiovasculaire sterfte daalt naarmate men sneller stopt met roken en kan dan zelfs dalen tot het niveau dat wordt gemeten bij niet-rokers.
"De leeftijd waarop iemand begint te roken is een cruciale factor, die vaak wordt verwaarloosd. Mensen die op jonge leeftijd beginnen te roken, lopen een bijzonder hoog risico om voortijdig te sterven aan een hart- en vaataandoening", commentarieert de hoofdauteur dr. Blake Thomson. "Na rookstop kan het risico echter sterk dalen, vooral bij mensen die op een jongere leeftijd stoppen met roken."
Er wordt verder onderzoek verricht om na te gaan waarom lang roken vanaf de kinderjaren het cardiovasculaire risico zo sterk verhoogt.
(referentie: Journal of the American Heart Association, 28 oktober 2020, doi: 10.1161/JAHA.120.018431)