Zes tools voor huisartsen tegen het post-intensieve zorgsyndroom
Bij meer dan de helft van de mensen die op intensieve zorg verbleven, kan zich het vrij onbekende post-intensieve zorgsyndroom voordoen, met name zijn dat fysieke, psychische en cognitieve problemen. Omdat vooral huisartsen hiermee te maken krijgen, stelde het KCE voor hen een set van zes praktische tools samen.
Een nieuw rapport van het federaal Kenniscentrum voor de gezondheidszorg benadrukt dat het verblijf op IZ bij sommige patiënten blijvende sporen nalaat. Die sporen/klachten bundelt men onder de benaming 'post-intensive care-syndroom' (PICS).
Onder de radar
Het is duidelijk dat covid-19 het aantal mensen dat op IZ belandt, sterk heeft doen toenemen. Dus zal ook het aantal PICS-gevallen de komende tijd sterk toenemen. Het syndroom blijft wat onder de radar, mensen die IZ verlaten worden niet systematisch opgevolgd. En vermits patiënten na hun verblijf op IZ vroeg of laat bij de huisarts terecht komen zijn zij vaak de eersten die tekenen van PICS kunnen herkennen en behandelen.
Bij circa 40% van de patiënten doen zich fysieke symptomen voor, vooral extreme spierzwakte. Meestal verbetert dit in de loop van het eerste jaar. Daarnaast kampen 20 tot 40% van de patiënten met cognitieve problemen -geheugenverlies, moeite om zich uit te drukken, aandachtstoornissen... Ze kunnen verschillende jaren aanhouden. Enkele maanden na ontslag duiken bij 20 tot 35% van de patiënten psychische problemen zoals angst en depressie op. De klachten kunnen lang aanhouden. Ongeveer 20% van de patiënten ontwikkelt zelfs een posttraumatische stressstoornis (PTSD). PTSD kan laat optreden en jaren aanhouden. Tot slot komen bij 20 tot 50% van de familieleden psychische problemen voor, de zogenaamde PICS-F (van familie).
Tien minuten
De eerste bekommernis na ontslag uit het ziekenhuis is uiteraard de aanvankelijke pathologie en de fysieke toestand van de patiënt. Daardoor blijven PICS en PICS-F buiten beeld.
Omdat het doorgaans eerst de huisarts is bij wie deze patiënten te rade gaan, ontwikkelde het KCE een aantal gebruiksvriendelijke en snelle instrumenten. Daarmee kan in minder dan tien minuten de situatie van de voormalige ICU-patiënt ingeschat worden. Concreet gaat het over zes praktische tools (https://kce.fgov.be/sites/default/files/atoms/files/COVID-19_Contributions_%20PICS%20tool_NL.PDF?utm_source=Inschrijfformulier&utm_campaign=376a5bdfda-20200206_Press_NL_R326_COPY_01&utm_medium=email&utm_term=0_58fd5a0c59-376a5bdfda-318389957). Na een snelle screening door de huisarts kan hij de patiënt indien nodig doorverwijzen naar een specialist.