Ziekenhuizen lossen schot voor de boeg
"Gevallen waarbij artsen bot weigeren instructies van de directie of van de hoofdarts op te volgen in verband met het uitstel van niet-dringende zorg omwille van covid zijn ons nog niet ter ore gekomen. Echte conflicten doen zich niet voor. Al wordt er natuurlijk al eens over gediscussieerd."
Dat zegt professor Tom Balthazar, stafmedewerker gezondheidsrecht bij Zorgnet- Icuro, het netwerk van zorg- organisaties. Een interne informatie- nota van Zorgnet reikt hoofdartsen en directies een basis aan om beslissingen over niet-dringende zorg juridisch te funderen.
Theoretisch probleem
In de praktijk zouden zich momenteel geen problemen stellen. Wel leert een terugblik op het voorjaar dat heel wat artsen die niet direct bij de zorg voor covid-19-patiënten betrokken waren, werkloos toekeken (AK 2627). In de regel stelden ziekenhuizen reguliere, niet-dringende zorg immers uit. Met als gevolg dat een behoorlijk aantal ziekenhuisartsen het een tijdlang zonder inkomen moest stellen.
Volgens Tom Balthazar herhaalt de geschiedenis zich tot nader order niet. Het huidige spreidingsplan is er precies op gericht om ook de niet-covidzorg in de ziekenhuizen te garanderen. Naarmate de pandemie aan kracht wint, wordt echter ook de discussie over de zorgplanning acuter. Niet-dringende zorg moet worden uitgesteld om capaciteit vrij te maken voor de behandeling van covid-19-patiënten.
Als de directie of de hoofdarts daartoe beslist, kunnen artsen die niet-dringende zorg verlenen zich beroepen op hun recht op therapeutische vrijheid, professionele autonomie en/of de overweging dat het niet geven van zorg 'schuldig hulpverzuim' betreft. De Zorgnet-nota benadrukt dat men dan in de eerste plaats maximaal in overleg gaat met de betrokken artsen. Een consensus krijgt altijd de voorkeur.
Formaliseren
Ontstaat er toch een geschil dan moet men "duidelijk maken dat de algemeen directeur en de hoofdarts op grond van de algemene richtlijnen gegeven door het comité Hospital & Transport Surge Capacity de nodige lokale instructies kunnen en mogen geven", zo luidt de nota. "Motiveert de hoofdarts zijn vraag goed dan is er geen grond voor een schadevergoeding of een gerechtelijke maatregel", voegt Balthazar hieraan toe.
Hoofdartsen en directies wordt wel aangeraden hun beslissingen te formaliseren. En ze formuleren het dan beter niet als zijnde "een verbod om bepaalde medische behandelingen uit te voeren". Wel moet het gaan over een aankondiging "dat het tijdelijk niet mogelijk is om voor deze behandelingen de nodige ziekenhuiscapaciteit, -infrastructuur, -bedden en -personeel in te zetten of te reserveren", besluit de nota.