Vergeten kanaries
Het is stilaan een bekende boutade geworden: de huisartsen zijn de kanaries in de koolmijn. Maar naar de kanaries wordt niet geluisterd.
Dat klaagde dokter Roel Van Giel aan op de Huisartsen-conferentie van Domus Medica voorbije zaterdag, maar beter: ook tegenover de Vlaamse parlementsleden in de 'ad hoc-commissie coronabeleid' op 9 oktober.
Van Giel overliep de verschillende sleutelmomenten in de pandemie: "Half september trokken de huisartsen aan de noodrem: we houden dit niet meer. De huisartsen zagen een sterke toename van de zorgvraag. Het sneue is dat dat op dat moment in twijfel werd getrokken. Er was geen zorgwekkende toename van het aantal ziekenhuisopnamen, er waren niet meer sterfgevallen... Drie weken later weet iedereen wel beter." Huis-artsen zagen als eersten de nieuwe golf aankomen en hun stem moet in deze crisis toch beter worden gehoord.
Leeuwendeel van zorgbehoevenden
Meteen deed dokter Van Giel op de Huisartsenconferentie nog eens een warme oproep om deel te nemen aan de covidbarometer van Sciensano.
Iedereen doet terecht zijn pet af voor de zorgverleners in de ziekenhuis, stelt de DM-voorzitter. Maar de superheldenrol van de huisartsen ziet men minder. "Men vergeet dat het overgrote deel van de zorg tijdens de lockdown door de eerste lijn is verricht. Er waren 137.868 geïnfecteerde personen, waarvan er 20.943 in het ziekenhuis belanden. Meer dan 80% van de zorgbehoevenden werden opgevangen door huisartsen. Van de 5.002 sterfgevallen in Vlaanderen waren er 2.861 in woonzorgcentra. Dat wil zeggen dat in 57% van de gevallen de palliatieve en terminale zorg werd begeleid door huisartsen."
Huisartsen waren meer dan ooit het eerste contactpunt voor de gezondheidszorg tijdens de lockdown, brengt Van Giel in herinnering. "Ze bleven beschikbaar voor de mensen. Ze pasten zich aan aan de nieuwe situatie met dit rare, dikwijls onvoorspelbare virus en bleven zichzelf heruitvinden. Het teleconsult kenden we niet voor maart. In april deden we er duizenden." Huisartsen stampten triagecentra uit de grond. "Sommigen sloten er een week lang hun praktijk voor."
Opvallende argumenten
Nog enkele opvallende punten van zijn betoog in de parlementaire commissie.
- Men heeft het te vaak over de testcapaciteit van laboratoria: "Het uitvoeren van een test is een keten. Het begint met het informeren van de patiënt vooraf, en sluit af met het uitleggen van het resultaat." Het gaat niet enkel om de afname en de analyse van de test. De zorgcapaciteit volgt niet noodzakelijk de laboratoriumcapaciteit.
- Administratieve vereenvoudiging is een must. Aan de Vlaamse parlementsleden toont Van Giel eerst een gewoon ziektebriefje en dan de twee vellen van het formulier voor een ziekteattest in het Vlaamse onderwijs.
- De huisartenkringen spelen een cruciale rol in de beheersing van de pandemie. Van Giel vindt het dan ook godgeklaagd dat de triagecentra meer dan zes maanden moesten wachten op een vergoeding van de infrastructuurkosten. Op 16 oktober keurde de Vlaamse regering de financiering goed.
- Eenheid van commando: "Wanneer een triagecentrum een factuur van 500 euro wil laten terugbetalen voor de aankoop van een computer, wordt het heen en weer gestuurd tussen de federale en de Vlaamse overheid."
