De laatste adem van Reinbert de Leeuw

Vlak voor zijn dood in februari dit jaar, nam Reinbert de Leeuw met het Belgische ensemble Het Collectief nog een bijzondere versie op van Mahlers Das Lied von der Erde. Het is een schitterende cd geworden met een sterke link tussen het uitgevoerde werk en de gedachten van de afscheidnemende dirigent.

21 oktober 2020

Reinbert de Leeuw bewerkte Mahlers grote liedsymfonie uit 1908 voor een klein ensemble van 15 instrumenten. Hij bracht het met Het Collectief op het festival van Saintes en stuurde aan op een opname. De man die altijd een voorvechter geweest is van de nieuwe muziek van Schönberg en vele anderen, greep de laatste jaren van zijn leven graag terug naar andere muzikale werelden, zoals Bachs Matthäus-Passion of het oeuvre van Gustav Mahler.

Dat Das Lied von der Erde zijn pad kruiste, mag dus niet verbazen. De componist schreef het werk nadat in 1907 een aantal pijnlijke gebeurtenissen hem troffen: de dood van zijn dochtertje, zijn ontslag in de opera van Wenen en de vaststelling van zijn hartkwaal.

In de Chinese gedichten uit de 8ste eeuw herkende Mahler wat hij zelf voelde: een verzoening met het leven en het vinden van een nieuwe berustende hoop. Hoogtepunt, ook in de opname van Reinbert de Leeuw met het Collectief, is het zesde lied, Der Abschied, waarin poëzie en muziek het individu met de wereld doen versmelten. Deze bijzondere kamermuziekversie maakt dat de twee vocale solisten, Lucile Richardot en Yves Saelens, uitstekend tot hun recht komen. Het kleinere ensemble maakt het namelijk mogelijk dat dit type stemmen, met veel nuance en raffinement, ingezet kan worden. Zo wordt deze opname een bijzonder aangrijpend vaarwel aan een van de allergrootste persoonlijkheden uit de Nederlandse muziekwereld van de afgelopen decennia.

Op donderdag 29 oktober speelt het Collectief in deSingel een programma dat als een eerbetoon aan Reinbert de Leeuw bestempeld kan worden. Hij werkte mee aan de arrangementen van Wagners Tristan-ouverture en Liebestod en van Schönbergs zes Orkestliederen die op het programma staan. Katrien Baerts is de sopraan.