Blootstelling aan lood tijdens de zwangerschap verlaagt het gewicht van de pasgeborene
Het risico op een laag geboortegewicht stijgt naarmate de moeder tijdens de zwangerschap meer aan lood wordt blootgesteld. Dat heeft een groep van het INSERM vastgesteld in een cohortonderzoek bij moeders en kinderen.
Lawaai, luchtvervuiling, weersomstandigheden, pesticiden, hormoonverstoorders, zware metalen .... Het geheel van elementen waar we dagelijks aan worden blootgesteld en die invloed kunnen hebben op de gezondheid van de mens (genetische factoren niet meegeteld), wordt exposoom genoemd.
Het is al bewezen dat meerdere van die omgevingsfactoren invloed kunnen hebben op de foetale groei. Het ging evenwel doorgaans om studies die één type blootstelling onder de loep hebben genomen, die dus geen rekening hebben gehouden met blootstelling aan andere factoren en die mogelijk een publicatiebias vertoonden. De groep van Rémy Slama, onderzoeksdirecteur Inserm, heeft daarom het exposoom geanalyseerd.
In het kader van het Europese Helix-project (Human Early-Life Exposome) hebben de Franse vorsers de blootstelling aan 131 omgevingsfactoren tijdens de zwangerschap geëvalueerd door middel van biomarkers en omgevingsmodellen bij 1287 moeder-kindkoppels uit zes Europese studies. Ze hebben de correlaties tussen die chemische en externe factoren en de foetale groei onderzocht door middel van een deletie-substitutie-additiealgoritme, dat naar alle blootstellingen tegelijkertijd kijkt, en een exposoomwijde associatiestudie, waarin elk type blootstelling los van de andere werd bekeken.
De gemiddelde zwangerschapsduur bij de geboorte was 39 weken. 90% van de baby's had een geboortegewicht van 2550 tot 4240 g.
Met het deletie-substitutie-additiealgoritme hebben de vorsers drie factoren achterhaald die invloed hadden op het gewicht: blootstelling aan lood, fijn stof en parabenen. Bij elke verdubbeling van de loodconcentratie in het bloed van de moeder daalde het geboortegewicht met 97 gram. Ook blootstelling aan fijn stof (PM2,5) tijdens het derde zwangerschapstrimester correleerde met een lager geboortegewicht. Omgekeerd correleerde blootstelling van jongens aan ethyl- en propylparabenen, bewaarmiddelen met antibacteriële en antimycotische eigenschappen, die worden gebruikt in cosmetica, geneesmiddelen en voedingsmiddelen, met een hoger geboortegewicht. Dat laatste zou verder moeten worden uitgediept. Er werd geen bidirectionele interactie tussen de blootstellingsvariabelen waargenomen.
(referentie: International Journal of Epidemiology, april 2020, doi: 10.1093/ije/dyaa017)