Sciensano: moordende maand augustus
Deze zomer werd het ozon- en hitteplan twee keer geactiveerd. Tijdens de hittegolf in augustus registreerde Sciensano een opvallende oversterfte in ons land.
De eerste keer dat het plan geactiveerd werd was tussen 23 en 26 juni, de twee genoemde data inbegrepen. Maar de toename van de mortaliteit in die periode viel al bij al nog wel mee (zie grafiek).
Alarmplan
De tweede keer dat het ozon- en hitteplan werd geactiveerd was van 2 tot en met 17 augustus. Echt warm werd het op 5 augustus, met temperaturen boven de 28°C in de voorspellingen.
Van 8 tot en met 12 augustus werd alarmplan geactiveerd.
Tot 18 augustus registreerde het KMI 8 dagen dat het warmer was dan 30°C, en 3 nachten waarop de temperatuur niet onder de 20°C daalde.
Op 9 dagen klommen de ozonconcentraties op boven de 100g/m³. Verder mat men hoge PM2,5-concentraties, dat is meer dan 27µg/m³, op één dag in Vlaanderen en op één dag in Brussel (hoogste 8-uursgemiddelde). PM10-concentraties stegen niet boven de 50 µg/m³ uit.
Meer dan een derde doden meer
Van 12 tot en met 14 augustus overleden er meer dan 400 personen per dag in ons land - de piek lag op 13 augustus met 488 sterfgevallen. Buiten de waarschuwingsperiode zag men ook nog een belangrijke oversterfte op 19 en op 20 augustus.
Oversterfte was er in alle regio's en in alle leeftijdsgroepen. Statistieken over de precieze, directe doodsoorzaken zijn er nog niet.
De oversterfte van 5 tot en met 20 augustus dit jaar wordt geschat op niet minder dan 34,8% (1.460 sterfgevallen bovenop de verwachte 4.198).
Vergelijking
De oversterfte in de zomer van 2020 is dus groter dan die tijdens de hittegolven in 2003 en 2006. Al moet je zeer voorzichtig zijn met deze vergelijkingen want de omstandigheden zijn nooit precies dezelfde.
In 2003 schatte men de oversterfte tijdens de hittegolf van 2 tot 13 augustus op 23,8% (711 extra sterfgevallen bovenop de verwachte 2.990) en in 2006 tijdens de hittegolf van 16 tot 31 juli op 29,2% (1.130 extra sterfgevallen bovenop de verwachte 3.868).
Covid
De periode van de hittegolf viel in een periode waarin ook het aantal ziekenhuisopnamen wegens covid bleef toenenemen. Maar het aantal patiënten dat in deze periode aan covid overleed bleef beperkt, en ook het aandeel daarvan in de geregistreerde oversterfte.
In welke mate de twee - de hitte en de pandemie - elkaar versterken, kan niet worden uitgemaakt. Onderzoekster Nathalie Bossuyt: "Het is onmogelijk om te weten of mensen die door andere oorzaken stierven tijdens de hittegolf, voordien al COVID-19 hadden gehad, wat ze kwetsbaarder kan maken voor hoge ozonconcentraties."
